Avrupa Birliği’nden ve üye ülke başkentlerinden gelen yorumlar Rusya’nın Avrupa güvenlik mimarisine ilişkin taleplerini tartışmanın “Moskova’nın yeni bir tuzağına düşmek” anlamına geleceği yönünde.
‘TUZAĞA DÜŞMEYELİM’
“Tuzak” vurgusunu en net şekilde yapan isim olan AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, önceki gün Dublin’de yaptığı açıklamada, “Ateşkesi destekleme konusunda anlaşmaya sadık kalırsak, iyi bir konumda oluruz. Avrupa güvenlik mimarisi konusunda tartışmaya başlama tuzağına düşersek o zaman daha iyi bir konumda olacağımızı sanmıyorum. Hatta daha kötü bir konumda oluruz” dedi. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, “Rusya, Avrupa güvenlik mimarisiyle ilgili meseleleri görüşmek istiyor. Bunu tartışmamıza gerek yok; zaten mevcut” dedi. AB Konseyi Başkanı Antonio Costa da Merz’le aynı çizgide: “Tekerleği yeniden icat etmeye gerek yok.”
‘KABUL EDİLEMEZ’
Son görüşmelerde gündeme geldiği belirtilen Rus belgesi, NATO’nun birliklerini ve üslerini, Orta ve Doğu Avrupa’ya doğru genişlemeye başlamadan önceki yani 1997 yılındaki sınırlarına çekmesini istediğini ortaya koyuyor. 1997’deki NATO-Rusya Kurucu Senedi’nde tarafların birbirlerini düşman olarak görmediği ve işbirliğine dayalı güvenli bir Avrupa-Atlantik alanı inşa etmeyi taahhüt ettiği vurgulanıyor. Rusya’nın talepleri konusunda NATO’da herhangi bir tereddüt yok. NATO açısından bu talepler “kabul edilemez” nitelikte.
ÖNCELİK UKRAYNA
AB, güç kullanmaktan veya güç kullanma tehdidinden kaçınma, sınırların dokunulmazlığı, devletlerin toprak bütünlüğü ve anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözülmesi ilkelerinin, “50 yıl önce olduğu gibi bugün de barış için aynı derecede geçerli ve vazgeçilmez” olduğu görüşünde. Rusya’nın yaklaşımı zamanlama ve öncelikler açısından da sorunlu bulunuyor. Avrupa ülkeleri için öncelikli hedef Ukrayna’nın kendi şartlarını dikkate alan ivedi bir ateşkes ve sonrasında kalıcı barış sağlanması.
