ABD Başkanı Trump ile Cumhuriyetçilerin, “İsrail’e destek ve İran savaşı” nedeniyle ara seçimlerde yaşadığı hezimet, büyük bir hesaplaşma başlattı. Savunma Bakanı Pete Hegseth’in azledilmesi için Temsilciler Meclisi’ne önerge sunuldu. Önergenin sahibinin yine bir Cumhuriyetçi olması İsrail’in ülkede ne kadar büyük bir öfkeye yol açtığını gösteriyor.
ABD Başkanı Donald Trump, 3 Kasım’daki Kongre ara seçimlerinin ardından giderek sertleştirdiği İran’a ilişkin açıklamalarının dozajını dün iyice düşürdü. Trump’ın açıklaması, İran Savaşı’nın Kongre onayı olmaksızın başlatılmasında Savunma Bakanı Pete Hegseth'in rolüne ilişkin Kongre’ye sunulan azil tasarısının hemen ardından geldi. Azil tasarısının hemen ardından Hegseth, sıra dışı bir basın toplantısı yaparak kendini savundu ve Trump'tan gelen emri uyguladığını belirtmesi vurguladı. İran cephesinde ise Tahran’daki yetkililer, savaşın sona ermesi için daha önce sundukları 7 şartın yerine getirilmesindeki ısrarlarını sürdürüyor.
Cumhuriyetçi sundu Demokratlar destekliyor
Trump'a muhalif Cumhuriyetçi Kongre Üyesi Thomas Massie, Temsilciler Meclisi'ne pazartesi günü Hegseth hakkında sekiz alanda görev ihlali suçlamaları içeren bir azil tasarısı sundu. Genel Kurul'un önergeyi bugün veya yarın içinde oylaması öngörülüyor. Massie'ye göre Hegseth, Kongre'nin onayı olmadan İran'a karşı savaşı tetikledi. Ayrıca Karayipler'de ve Doğu Pasifik'te tekneleriyle seyreden uyuşturucu kaçakçılığı şüphelilerinin yargılanmadan öldürülmesi talimatını verdi. Kongre seçimlerini kazanan Demokratlar, görevden alma sürecini destekliyor. Demokrat grup lideri Hakeem Jeffries, Hegseth'in "gücünü kötüye kullandığını", ABD'nin ulusal güvenliğini zayıflattığını ve İran'daki "pervasız ve maliyetli savaşı" teşvik ettiğini dile getirdi. Öte yandan Cumhuriyetçiler arasında da Hegseth'e karşı oy kullanabilecek isimler çıkabileceği de değerlendiriliyor.
Yine olsa yine yaparım
ABD Savunma Bakanı Hegseth ise hakkındaki suçlamaları reddetti. Hegseth, "Beni siyasi şov için azlediyorlar. Tüm operasyonların arkasında dimdik duruyorum. Seçim sürecinde kayıp yaşamış Kongre üyesi azil süreci için taslak hazırlarken biz 20 senedir ilk kez askerlerimize yönelik hak artırımı sağladık. İran, Yemen ve Maduro operasyonları kanuni görevlerdi. Emri Başkan Trump verdi. Narko-teröristi kelepçeledik. Operasyonların arkasındayım. Yine olsa yine yaparım" sözleriyle kafaları karıştırdı. Hegseth'in açıklamaları, Trump'ı suç ortağı olarak ortaya atmak olduğu yorumu yapıldı.
Rotayı şimdi de anlaşmaya kırdı
Trump ise arabulucu ülkelerden Katar Emiri Temim Bin Hammad Âl-i Sâni ile görüşmesinden sonra yaptığı açıklamada, “Şu aşamada İran’a karşı yeni bir askeri harekata gerek olduğunu düşünmüyorum” şeklinde konuştu. ABD Başkanı sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda da Hegseth'i savunarak Thomas Massie'yi "tam bir kaybeden" olarak niteledi. Hegseth'in ülkenin "belki de en popüler ve başarılı askeri yetkilisi" olduğunu öne süren Trump, "Onun azledilmek yerine övülmesi gerekiyor. Kongre, Pete'in arkasında durun" ifadelerini kullandı. Öte yandan Amerika ordusunun İran kaynaklı bir tehdidin ardından İngiltere'deki hava üssünde bulunan uçaklarını Almanya ve diğer ülkelere tahliye ettiği öne sürüldü.
İki adımlı yol
ABD siyasal sisteminde azil süreci Temsilciler Meclisinde başlıyor. Burada ilgili maddenin ya da maddelerin kabul edilmesi halinde Senatoda asıl yargılama yapılıyor ve karar süreci işliyor. Buna göre, basit çoğunluğun sağlanması halinde Temsilciler Meclisi, Hegseth'i azil maddelerinde yöneltilen suçlamalarla itham edebilir. Bu durumda Hegseth'in suçlu olup olmadığına ilişkin yargılamayı yapacak olan Senato, düzenleyeceği oturumlarda azil maddelerini ele alıp tartışacak. Hegseth'in görevden alınabilmesi için Senato'da mevcut üyelerin üçte ikisinin oyuna ulaşılması gerekiyor, 100 senatörün tamamının oy kullanması halinde bu sayı 67 oluyor.
İran'dan 7 şart ısrarı
Öte yandan İran cephesinde Katar aracılığıyla sunulan yedi şartın ABD tarafından kabul edilmesi konusundaki ısrar sürüyor. İran’ın yedi şart arasında, deniz ablukasının kaldırılması, Hürmüz Boğazı'ndan ticari ve petrol gemilerinin güvenli geçişinin garanti edilmesi, tek taraflı yaptırımların kaldırılması, petrol ihracatı muafiyeti, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması, nükleer maddelerin ülke içinde kalması ve savaşın sonlandırılması yer alıyor.
PETROL FİYATLARI DÜŞÜYOR
- ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamaları ve yaşanan yeni gelişmeler, petrol fiyatlarında da düşüşün sürmesini sağlıyor. Ham bernt petrol fiyatı yüzde 1,7 düşerek 91 dolara gerilerken Teksas petrolü fiyatı da benzer bir düşüş oranıyla 85,3 dolar oldu. Hürmüz Boğazı’ndan çıkan doğal gaz tankeri sayısı da ekim ayında zirveye ulaştı. Standard&Poors verilerine göre ekimde Hürmüz’den 31 doğal gaz tankeri çıkarıldı.
