Önleme aramasına dair Yargıtay 10. Ceza Dairesi’nden çarpıcı bir karar çıktı. Yüksek Mahkeme; önleme arama kararında aramanın yapılacağı yer, zaman, sebep, konu ve kapsamın açıkça belirtilmesi gerektiğine vurguladı.
Yargıtay 10. Ceza Dairesi'nden önleme aramasına dair önemli bir karar çıktı. Yüksek Mahkeme, önleme arama kararında aramanın yapılacağı yer, zaman, sebep, konu ve kapsamın açıkça belirtilmesi gerektiğine vurguladı.
Mahkûmiyet bozuldu, sanıklar beraat etti
Polis sorumluluk bölgesinde yapılan uygulamada 2 kişi 'uyuşturucu madde ticareti yapmak' iddiasıyla gözaltına alındı. Tutuklanan şüpheli hakkında Ağır Ceza Mahkemesi'nde dava açıldı. Mahkeme, sanıkların mahkumiyetine hükmetti.
Sanık avukatlarının temyiz müracaatını değerlendiren Yargıtay 10. Ceza Dairesi, kolluk kuvveti tarafından yapılan önleme aramasının kapsamını gerekçe göstererek kararı bozdu. Dosyayı yeniden ele alan Ağır Ceza Mahkemesi bu kez sanıkların beraatine hükmetti. Cumhuriyet savcısı da bu kararı temyiz etti.
"Polis sorumluluk bölgesinin" tamamı için karar verilemez
Yargıtay 10. Ceza Dairesi, bu dosyada emsal bir karara imza attı. Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği'nin 20/2-a maddesine göre önleme arama kararında aramanın yapılacağı yer, zaman, aramanın sebebi, konusu ve kapsamına açıkça yer verilmesi gerekiyor.
Daire, soyut bir şekilde "polis sorumluluk bölgesinin" tamamını ilgilendiren önleme arama kararı verilemeyeceğine hükmetti. Bu şekilde verilmiş bir karar uyarınca da soyut olarak belirtilen "polis sorumluluk bölgesinin" tamamında önleme araması yapılamayacağı kaydedildi. Bu yolla elde edilen delillerin hukuka aykırı olması nedeniyle hükme esas alınamayacağı vurgulandı.
Mahkemenin, sanıkların atılı suçu işledikleri sabit görülmediğinden beraatlerine ilişkin takdirinde bir isabetsizlik görülmedi. Dolayısıyla cumhuriyet savcısının temyiz sebepleri reddedildi ve hüküm oy birliği ile onandı.
2023 tarihli kararda suç sınırlaması
Önleme araması; Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu kapsamında Sulh Ceza Hakimi ya da hâkime ulaşılmasının zaman kaybına yol açacağı ve gecikmesinde sakınca bulunan hallerde illerde vali, ilçelerde kaymakam onayı ile uygulanıyor. Önleme araması kararını normal şartlarda kolluk kuvvetlerinin talebi üzerine ilgili yerdeki Sulh Ceza Hâkimi verir. Kolluk amirlerinin (emniyet müdürü, amir vb.) veya cumhuriyet savcılarının önleme araması emri verme yetkisi yoktur. Kolluk amirinin sözlü ya da yazılı talimatıyla yapılan bir önleme araması tamamen hukuka aykırıdır ve bu yolla elde edilen deliller mahkemede geçersiz sayılır. Ayrıca önleme araması kararıyla konutlar ve özel iş yerleri asla aranamaz; bu izin yalnızca belirli umumi yerlerde, üstlerde, araçlarda ve eşyalarda geçerlidir.
