Uzay araştırmalarında bugüne kadar tüm uydu, teleskop ve istasyon modülleri Dünya’da inşa edilerek roketlerin taşıma kapasitesi sınırları dahilinde uzaya fırlatılıyordu. Ancak bu geleneksel yöntemi kökten değiştirecek tarihi bir başarıya imza atıldı. Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü (Caltech) ve ABD Savunma İleri Araştırma Projeleri Ajansı (DARPA) iş birliğiyle geliştirilen "ASTRA" (Otonom Uzay İçi Gergili Yansıtıcı Montajı) adlı robotik sistem, alçak Dünya yörüngesinde astronot yardımı olmaksızın bir yapı inşa eden ilk makine oldu. Momentus şirketine ait Vigoride 7 yörünge servis aracına entegre edilen sistem, son altı aydır yörüngede yürüttüğü çalışmalar kapsamında ham malzemeleri birleştirerek 1,4 metre genişliğinde dairesel bir radyo anteninin montajını gerçekleştirdi.
UZAYDA OYUNCAK YAPIM KİTLERİ MANTIĞIYLA MODÜLER MONTAJ YAPILDI
Robotik sistem; fiber tüpler, alüminyum bağlantı eklemleri ve uzay araçlarında ısı yalıtımı ile yansıtma amacıyla kullanılan dayanıklı Kapton polimer filmlerini kullanarak çalıştı. Robotik kol mekanizmasıyla tekil parçaları tutan ASTRA, yapıyı bölümler halinde birleştirdikten sonra modülün dışına doğru açarak iskeleyi oluşturdu.
DARPA’nın NOM4D program yöneticisi Andrew Detor, geliştirilen mühendislik yaklaşımını çocukların oynadığı modüler inşaat oyuncaklarına benzetti. Karmaşık yapay zeka algoritmaları yerine sağlam ve ölçeklenebilir bir mekanik tasarım kurguladıklarını belirten Detor, her bir kafes parçasının düğüm noktalarında birleştirilerek büyütüldüğünü ifade etti.
İLK DENEMEDE YAŞANAN TEKNİK ENGELLERE RAĞMEN KAVRAM KANITLANDI
Yörünge ortamının zorlu koşulları nedeniyle ilk görev sürecinde çeşitli teknik aksaklıklarla karşılaşıldığı ve aralık ayında sona erecek görev takvimine kadar antenin tam montajının bitirilemeyeceği öngörülüyor. Buna karşın uzmanlar, elde edilen sonucun uzayda robotik inşaatın mümkün olduğunu gösteren kritik bir "kavram kanıtı" (proof-of-concept) niteliği taşıdığını vurguluyor.
GELECEĞİN UZAY İSTASYONLARI VE DEV GÜNEŞ SANTRALLERİ YÖRÜNGEDE KURULACAK
Araştırmacılar, bu teknolojinin gelişmesiyle birlikte Dünya'dan uzaya hazır cihazlar yerine yalnızca ham yapı bileşenlerinin gönderileceğini öngörüyor.
Andrew Detor, geleceğin uzay ekonomisinde evrenin derinliklerini inceleyecek dev radyo teleskoplarına, yörünge enerji santralleri için devasa güneş panellerine ve büyük uzay yaşam alanlarına ihtiyaç duyulacağını kaydetti. Roketlerin yük hacmi sınırlarına takılmadan uzayda dev yapılar inşa etmenin önünü açan bu teknolojinin, insanlığın Ay ve derin uzay görevlerinde belirleyici rol oynaması öngörülüyor.
