İnsan elinden çıkan en büyük çevre felaketlerinden biri kabul edilen ve Amerika'nın Texas eyaletinin iki katı büyüklüğüne ulaşan Büyük Pasifik Çöp Yığını, gezegenin ekolojik dengesini bozmayı sürdürüyor. Norveç’teki Bergen Üniversitesi okyanus optiği uzmanlarının imza attığı ve Communications Earth & Environment dergisinde detayları paylaşılan araştırma, okyanuslardaki kirliliğin boyutunu gözler önüne serdi.
2002 ile 2022 yılları arasındaki 20 yıllık uydu verilerini inceleyen bilim insanları, atık alanının bulunduğu bölgede okyanus suyunun mavi ve yeşil dalga boylarında istikrarlı bir şekilde parlaklaşarak camgöbeği (siyan) tonuna kaydını saptadı.
TRİLYONLARCA MİNİK PLASTİK PARÇACIĞI IŞIĞI KIRIYOR
Kuzey Pasifik'teki dev akıntı sisteminde biriken atıkların toplam ağırlığının 79 bin tonu, parça sayısının ise 1,8 trilyonu bulduğu hesaplanıyor. Büyük kütleyi terkedilmiş balıkçılık ağları oluştursa da toplam parçaların yüzde 94'ünü mikroskobik ölçekteki mikroplastik parçacıkları oluşturuyor.
Araştırma ekibinden Shea Cheatham, laboratuvar ortamında yürüttükleri deneylerde mikroplastiklerin deniz suyundaki doğal organik maddelerden ve fitoplanktonlardan farklı bir optik imza sunduğunu ifade etti. Doğal bileşenler ışığı emerken, plastik parçacıklarının mavi ve yeşil ışığı aynı anda güçlü bir şekilde saçarak okyanusun rengini açtığı ve uzaydan görülebilen bu ton değişimine yol açtığı kanıtlandı.
"SU SÜTUNUNDAKİ MİKROPLASTİKLERİ TEMİZLEMEK NEREDEYSE İMKANSIZ"
Deniz ortamına karışan büyük atıklar fiziksel yöntemlerle toplanabilirken, milimetrik boyutlardaki mikroplastiklerin sudan arındırılması mevcut teknolojilerle mümkün görünmüyor. Cheatham, su yüzeyinde ve derinliklerinde sürüklenen bu minik parçacıkların deniz ekosistemindeki besin zincirinin en alt basamağına entegre olduğunu vurguluyor.
Deniz canlıları tarafından yutulan mikroplastiklerin nihai olarak insan tabağına ulaştığı uyarısını yapan uzmanlar, okyanuslardaki bu dönüşümü durdurmanın tek yolunun plastik atıkların suya karışmasını kaynağında engellemek olduğunu belirtiyor.
BİLİM İNSANLARI SAHADA DOĞRULAMA İÇİN BÖLGEYE GİDECEK
20 yıllık uydu verileri ve optik simülasyonlar mikroplastik etkisini doğrudan işaret etse de araştırmacılar nihai doğrulama için çöp yığınının bulunduğu koordinatlara özel bir sefer düzenlemeyi planlıyor. Bölgeden alınacak su numunelerinin optik analizleri tamamlandığında, insanlığın okyanuslar üzerindeki devasa izi bir kez daha doğrudan belgelenmiş olacak.
