ASENA YATAĞAN / ANKARA - Uzmanlar, ABD’deki ara seçimlerden demokratların güçlenerek çıkmasının Türkiye-ABD arasındaki ortak gündem başlıklarında yeni güçlükler ve yavaşlamalar yaratabileceğini ancak asıl belirleyici unsurun partilerden çok iki ülkenin ortak çıkarları olacağını altını çizdi.
ABD’de gerçekleştirilen ara seçimlerin ardından ortaya çıkan yeni siyasi tablonun, Washington yönetiminin dış politika önceliklerine ve Türkiye-ABD ilişkilerine nasıl yansıyacağı merak konusu oldu. Özellikle Senato’da Demokratların güç kazanmasının, Türkiye’nin F-35 programına dönüşü, CAATSA yaptırımları ve iki ülke arasındaki diğer kritik başlıklarda nasıl bir etki yaratacağı tartışılırken, seçim sonuçlarının ikili ilişkilerin diplomatik seyrini nasıl şekillendireceği de gündeme geldi.
Uzmanlar seçim sonuçlarını değerlendirdi:
‘UÇURUM YARATMAZ’
BEYKOZ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRÜ PROF. DR. BURAK KÜNTAY: Trump ve Cumhuriyetçilerle ilişkiler iyiydi, şimdi nasıl olacak diye bir endişe var. Ancak Trump döneminde CAATSA meselesi çözüldü mü? Hayır. F-35 konusu çözüldü mü? Maalesef o da çözülmedi. Cumhuriyetçilerin Kongre’de çoğunlukta olduğu dönemde Trump sürekli bu meselenin çözülmesi gerektiğini söylüyordu ancak Kongre’den herhangi bir adım geldi mi? Gelmedi. Dolayısıyla Demokratlarla ilişkiler daha nasıl kötüye gidebilir? Türkiye’nin ABD ile en iyi ilişkiler yaşadığı dönemlerden biri Bill Clinton dönemiydi. Önemli olan, Türk-Amerikan ilişkilerindeki ortak çıkarların ve iki ülkenin dünya konjonktüründeki konumlarının ne ölçüde örtüştüğüdür. Şu an Türk-Amerikan ilişkilerini paralel bir noktada görüyorum. İki ülkenin menfaatleri birbiriyle çok fazla tezat oluşturmuyor. Kongre’deki değişiklik, Türk-Amerikan ilişkilerinde seçimden beş gün öncesiyle beş gün sonrası arasında herhangi bir uçurum yaratmayacaktır.
‘YENİ BAZI GÜÇLÜKLER ÇIKABİLİR’
EMERİTUS PROF. DR. İLTER TURAN: Türkiye, Amerika ile ilişkilerini büyük ölçüde Erdoğan’ın Trump’la olan dostluğuna bağlamıştı. Denklemin değişmiş olmasının farklı sonuçları olacak. Kongre, dış politika yapımında eskiye nazaran daha fazla rol oynamaya başlayacaktır. Türkiye’nin Amerikan Kongresi’ndeki desteği zayıf. Bazı alanlarda yeni güçlüklerle karşılaşması muhtemel.
‘TERCİHLERİ NET DEĞİL’
HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ ÖĞRETİM ÜYESİ DOÇ. DR. MURAT ASLAN: CAATSA yaptırımlarının kaldırılabilmesi için Amerikan yönetiminin Kongre’ye bildirimde bulunması gerekiyor. F-35 meselesinde de daha önce Savunma Bakanlığı bütçesine eklenmiş bir madde var ve benzer bir bildirim süreci söz konusu. Dolayısıyla teknik süreç tamamlanmadan bir gelişme yaşanması mümkün değil. Trump yönetimi, S-400 meselesinin çözülmesi halinde bu konuyu bir şekilde çözme iradesi ortaya koydu. Demokratların geçmişte ilişkilerde çoğunlukla Türkiye karşıtı bir tutum sergilediklerini görüyoruz. Ancak yeni seçilen isimlerin kimlikleri ve tercihleri henüz net değil.
