Şirket bile 'ihmal'i görmüş

Patlamada 18 çalışanın can verdiği HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nın kendi hazırladığı rapor bile iş kazalarının arttığını ortaya koyuyor. 2025 Sürdürülebilirlik Raporu’na göre 2024’te 147 olan iş günü kayıplı kaza sayısı 2025’te %55 artarak 229’a yükseldi. Taşeron kazaları ise aynı dönemde %118,4 artışla 38’den 83’e çıktı.

İzmir’in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda meydana gelen ve 18 işçinin hayatını kaybettiği patlamanın ardından şirketin kendi raporları, iş güvenliğine ilişkin acı tabloyu ortaya koydu. HABAŞ’ın 2025 Sürdürülebilirlik Raporu’na göre, Aliağa tesislerinde iş günü kaybına yol açan kazaların sayısı bir yılda yüzde 55,8 artarak 229’a yükseldi. Taşeron çalışanların geçirdiği kazalardaki artış ise yüzde 118,4 olarak kayıtlara geçti.

DEMİR VİNÇ DÜŞTÜ

Aliağa’nın Çakmaklı Mahallesi Atatürk Caddesi’ndeki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda önceki gün saat 12.00 sıralarında patlama meydana geldi. Patlamanın ardından çıkan yangın üzerine bölgeye çok sayıda itfaiye ve sağlık ekibi sevk edildi. Fabrikanın çelikhane bölümünde yaşanan olayda 18 işçi hayatını kaybederken, arama kurtarma çalışmaları geç saatlere kadar sürdü. Patlamanın, üçüncü ark ocağı çanağının taşınması sırasında vinç yolu kirişinin kolon, mesnet ve bağlantılarından ayrılarak şarj vinci ve çanağıyla birlikte düşmesi sonucu meydana geldiği söylendi.

BİR YILDA 229 KAZA

HABAŞ’ın Aliağa’daki demir çelik üretim tesisleri ve bağlı operasyonel birimlerini kapsayan 2025 Sürdürülebilirlik Raporu’na göre, şirket çalışanlarının iş günü kaybına yol açan kaza sayısı 2024’te 109 iken 2025’te 146’ya yükseldi. Taşeron çalışanlarda ise bu sayı 38’den 83’e çıktı. Böylece toplam kaza sayısı 147’den 229’a yükselerek bir yılda yüzde 55,8 arttı. Taşeron çalışanların geçirdiği kazalardaki artışın yüzde 118,4’e ulaşması vurguladı.

107 ŞİKÂYET KAYDA GEÇMİŞ

Şirketin 2024 yılı raporunda, şikâyet ve öneri sistemi üzerinden toplam 135 bildirim alındığı aktarıldı. Bu bildirimlerin 107’sinin şikâyet, 28’inin ise öneri olduğu kaydedildi. İş güvenliği kaynaklı şikâyetlerin bir kısmının çözüme kavuşturulduğu, 10 bildirimin değerlendirme sürecinin ise devam ettiği aktarıldı.

CİDDİ YARALANMA RİSKİNE DİKKAT ÇEKİLMİŞ

2025 raporunda, ciddi yaralanmalara yol açabilecek başlıca tehlikeler arasında nesneler arasına sıkışma, aşırı sıcakla temas ve düşme sıralandı. Olası basınç durumlarında personelin daha az etkilenmesi amacıyla çelikhane bölümündeki kumanda odalarının konumlarının yeniden düzenlendiği de ifade edildi. Şirket, kaza sayısındaki artışın nedenlerini analiz ettiğini koruyucu donanımların güçlendirilmesi, mühendislik önlemlerinin artırılması ve taşeronların iş güvenliği yönetiminin daha sıkı takip edilmesi için çalışmalar yürüttüğünü bildirdi.

11 KİŞİ HAKKINDA GÖZALTI KARARI

Patlamaya ilişkin 11 kişi hakkında gözaltı kararı verildi.
HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran, İstanbul Kartal’da gözaltına alındı.
Adalet Bakan Yardımcısı Can Tuncay, “Olay sebebiyle fabrika müdürü ve işveren vekili, çelikhane müdürü, mekanik bakım şefi, çelikhane şefi, periyodik kontrol mühendisi, bölüm mühendisi, vinç mekanik bakım mühendisi, kalite ve planlama müdürü, idari müdür, şirketin Aliağa şube müdürü ile firmanın yönetim kurulu başkanı olmak üzere 11 kişi hakkında gözaltı kararı verilmiştir”
dedi.

ÖNCEKİ KAZALAR DA MERCEK ALTINDA

Adli Tıp incelemelerinde işçilerin karbonizasyon derecesindeki yanıklara bağlı olarak hayatını kaybettiğinin belirlendiğini aktaran Tuncay, olay yerindeki incelemelerin sürdüğünü ifade etti. Tuncay, fabrikada daha önceden de işçi ölümlerinin olduğuna dair duyumların ve ihbarların bulunduğunu aktararak, ilgili başsavcılığın tüm dönemi tetkik ettiğini ifade etti.

İşçilerin kimliği belli oldu

Patlamada hayatını kaybeden işçilerin kimlikleri belli oldu. Hayatını kaybeden işçilerin
Ceylan Bıyıklı, Recep Fedai, Ferhat Maraşlı, Fatih Işık, Mustafa Sert, Kadir Kaan Özçelik, Abdülkadir Kınacı, Özcan Efe, İlker Sığırtmacıoğlu, Hüsnü Ersoy, Göksel Ünaldı, Yasin Taşçı, Uğur Temel, Barış Güney, Orhan Altay, Ersin Oğuz
ve
Serkan Kurt
olduğu öğrenildi.

DNA EŞLEŞTİRMELERİ YAPILIYOR

Cenazelerden alınan biyolojik örneklerle ailelerden alınan DNA örneklerinin karşılaştırılması sürerken, işlemlerin tamamlanmasının ardından cenazeler yakınlarına teslim edilecek.

YARALILARIN TEDAVİSİ SÜRÜYOR

Patlamada yaralanan işçilerden 6'sı taburcu edilirken, 7 kişinin hastanelerdeki tedavisi sürüyor.

Güvenlik tabelada var fabrikada yok

Adli Tıp önünde yakınlarının cenazelerini bekleyen ailelerin acısı yürekleri dağladı. Fabrikanın girişindeki “Sevdiklerin için kendine dikkat et” yazılı tabelayı sorduğumuz bir işçi yakını, “Güvenlik tabelada var, fabrikada yok” sözleriyle tepkisini dile getirdi. Son iki senedir yayınlanan fabrikaya ait sürdürülebilirlik raporları, iş güvenliği zafiyeti tartışmalarını alevlendirdi.

BİRÇOK İŞ KAZASI YAŞANIYORDU

Adli Tıp önünde sadece aileler değil, ölenlerin mesai arkadaşları da vardı. Vefat edenlerle aynı bölümde çalışan fabrika işçileri, daha önce de birçok iş kazası yaşandığını ifade etti. İsmini vermek istemeyen fabrika işçileri, fabrika girişinde asılı olan dev boyuttaki iş güvenliği afişiyle ilgili dikkat çeken bir açıklama yaptı. Acılı işçiler, “İş güvenliği kapıda var ama içeride yok” dedi.

20 yıldan fazla süredir fabrikada çalışan Ferhat Maraşlı'nın kuzeni Taner Maraşlı, daha önce de fabrikada birçok iş kazası yaşandığını, kuzeninin yakın iş arkadaşlarını kaybettiğini anlattı.

CEYLAN GİBİ OĞLUMU YEDİ FABRİKA

Göksel Ünaldı'nın babası Mehmet Ünaldı Adli Tıp önünde gözyaşlarına boğuldu. "Ceylan gibi oğlumu yedi fabrika" diyen Ünaldı, fabrikada ne kontrol ne denetim yapılmadığını belirterek "Keşke ben öleydim de o yaşasaydı. Canlı almak istiyordum onu, ölüsünü alacağım şimdi, nasıl dayanır baba, nasıl dayanır ana" diye gözyaşı döktü.

CAN GÜVENLİĞİ ENDİŞESİYLE İŞ BAKIYORDU

6 senedir fabrikada çalışan Uğur Temel'in kuzeni, "Paranız batsın. Can kardeşim öldü" sözleriyle isyan etti. Maktulün daha önce de bir arkadaşının yaralandığını söyleyen acılı akraba, "İşi bırakması için konuşuyorduk. İş bakıyordu. Can güvenliği yok. O da biliyordu" ifadelerini kullandı.

ELLERİ YANDI RAPOR ALMAMASI İÇİN TEHDİT EDİLDİ

Patlamada hayatını kaybeden 25 yaşındaki makine mühendisi Kadir Kaan Özçelik'in yakını Aykut Durmaz, talihsiz gencin fabrikada 3 ay önce işe başladığı bilgisini verdi. Daha önce geçirdiği iş kazasında ellerinin yandığını ifade eden Durmaz, fabrika yönetiminin genci iş kazası raporu almaması, aksi halde işten atacakları yönünde tehdit edip baskı uyguladığını öne sürdü. Özçelik'in kardeşi Şevval Özçelik, ağabeyinin patlamanın olduğu bölümde çalıştığını belirterek, “Bu ikinci patlamaydı. İlk patlamada bir kişi öldü ama olay büyümedi. Ağabeyimin de daha önce bu iş yerinde elleri yandı. Ancak çevresindeki insanlar, onu 'İş kazası dersen seni işten atarlar, seninle uğraşırlar' diyerek korkutmuş. Kontrole gitti ama şikayetçi olamadı” diye konuştu. Hukuki sürecin takipçisi olacağını vurgulayan Özçelik, “Bekardı, daha 25 yaşındaydı, gencecikti. 16 Kasım'da doğum günümdü. Bana hediyeler alacaktı. Yeni tıraş olmuştu, onu gösterecekti akşam. Sabah 'Nasıl keseyim?' diye sordu saçını. Siz benim elimden aldınız bunu. Teker teker hesap vereceksiniz” dedi.