Antalya’da gerçekleşen COP31 Zirvesi’nde 3. gün geride kaldı. Peki zirve kapsamında hangi adımlar atılıyor, çalışmalar ne aşamada? Muhabiri Nisan Korkmaz, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’la aktardı.
Evet tabii gerçekten Türkiye olarak Birleşmiş Milletler İklim Konferansı’na ilk kez ev sahipliği yapmanın gururunu yaşıyoruz.
Bugün liderler günüydü COP31'de ve dünyanın dört bir yanından çok sayıda devlet hükümet başkanı, yüzün üzerinde bakan, pek çok uluslararası kurumun yöneticisi, şirket liderleri, iş liderleri burada dünyanın insanlığın geleceğini ve iklim değişikliği ile mücadelede hep birlikte atılacak adımları konuştular. Böyle bir platforma ev sahipliği yapmak tabii Türkiye için çok kıymetli.
Çünkü Türkiye gerçekten uluslararası diplomaside yapıcı rolü ile öne çıkan bir aktör. Cumhurbaşkanımızın liderliğinde attığımız adımlar son dönemde pek çok alanda Türkiye'yi sorun çözen, düğüm çözen bir aktör haline getirdi. Ve ümit ediyorum ki bu güçlü deneyim inşallah iklim değişikliği ile mücadele alanında da yeni iş birliklerine, uluslararası başlangıçlara vesile olacak.
Tabi aslında iklim değişikliği dediğimizde kabaca şunu ifade ediyoruz. Sanayi devrimi öncesinde yani bundan 200-250 yıl öncesindeki ortalama sıcaklıklarla bugünkü sıcaklıkları mukayese ettiğimizde 1,5 dereceyi aşan bir küresel ısınma seviyesine geldiğimizi görüyoruz. Tabii bu aslında insanlık ailesinin sanayileşmeyi doğa dostu çevre dostu bir yaklaşımla gerçekleştirememiş olduğuna işaret ediyor. İşte buradan hareketle zaten Birleşmiş Milletler İklim Sözleşmesi ve bu taraflar konferansları süreçleri başladı ve hiç müdahale edilmezse önümüzdeki 100 yılda 2,5 derecenin üzerine çıkabilecek olan bu sıcaklık artışını önleyebilmek ve bu doğrultudaki adımları eşgüdüm ve aynı istikamet doğrultusunda atabilmek adına bu inisiyatifler ortaya çıktı. Tabii bu sıcaklık artışlarında önemli bir faktör karbon emisyonları.
Ve karbon emisyonlarından bahsettiğimizde aslında üç önemli sektörden söz ediyoruz. Enerji, sanayi ve ulaştırma. Tabii bütün bu sektörlerde elektrifikasyon hızlanması, emisyonun düşürülmesine yönelik adımların artması gerekli. İşte sanayi tarafında Türkiye olarak biz güçlü bir sanayi ülkesiyiz. Gerçekten 258 milyar dolar düzeyinde sanayi katma değeri olan 286 milyar dolar üzerinde ihracat yapan ve çok geniş bir portföye sahip bir ülkeyiz.
Sahip olduğumuz üretici sektörlerin bazıları gerçekten yoğun karbon emisyonuna sebep olan sektörler. Çelik gibi, çimento gibi, gübre gibi, alüminyum gibi, seramik gibi, plastik gibi sektörlerde emisyon yoğun üretim proseslerine dönüştürmek zorundayız. Bu zorunluluk hem iklim taahhütlerimizi yerine getirebilmemiz için gerekli ki 2053 net sıfır hedeflerini hayata geçirmek bu anlamda bizim için önemli. Hem de artık uluslararası ticaretin yeni kurallarına adapte olabilmemiz için.
Yani Avrupa Birliği sınırda karbon düzenlemesiyle artık ithal ettiği ürünlerin üretim süreçleri boyunca ortaya çıkan karbon emisyonlarını dikkate alıyor ve bu emisyon seviyeleri eğer hedef değerlerinin üzerinde ise bunu adeta bir gümrük vergisi gibi uygulamaya başlıyor. Dolayısıyla biz sektörlerimizi bu dönüşüme mutlaka hazırlamalıyız. Çünkü biz ihracatının %43'ünü tek başına Avrupa Birliği'ne yapan bir ülkeyiz. İşte bu doğrultuda biz sektörel yol haritalarımızı hazırladık.
Özellikle karbon yoğun sektörlerimizde bu dört karbon yoğun sektörümüz yani çelik, alüminyum, gübre ve çimentoda 2053'e kadar 71 milyar euroluk bir yatırım ihtiyacımız var. İşte bu yatırımları finanse edebilmek için uluslararası finans kuruluşlarıyla birlikte çalışmak önemli. Uluslararası kaynakları en uygun koşullarda uzun vadeli olarak Türk sanayine kazandırmak değerli. Bunun için burada yeni platformları duyuruyoruz.
İşte yarın ilan edeceğimiz Türkiye Sanayi Karbonsuzlaştırma Yatırım Platformu'nda Avrupa İmar ve Yeniden İmar ve Kalkınma Bankası EBRD Dünya Bankası Grubu, yine Avrupa Yatırım Bankası, İslam Kalkınma Bankası, Asya Kalkınma Bankası gibi paydaşlarımızı Türkiye Sanayi Karbonsuzlaştırma Yatırım Platformu'na dahil ettik. Hedefimiz ilk etapta 2030'a kadar 5 milyarlık bir finansmanı en uygun koşullarda Türk sanayinin yeşil dönüşümüne kazandırabilmek.
Tabii bir yandan Dünya Bankası'yla yürüttüğümüz programlarla sanayinin yeşil dönüşümünü hızlandırırken Türkiye'de yeşil teknoloji geliştiren Girişimlerin ürünlerinin ticarileşmesini ve büyümesini sağlıyoruz. Şimdi bu da COP31 açısından çok kıymetli. Çünkü burada yeşil alanda Türk teknoloji girişimleri yeşil ekonomiye, döngüsel ekonomiye, sıfır atağa ve nihayetinde iklim değişikliği ile mücadele hedeflerine yönelik teknolojilerini dünyayla buluşturuyorlar.
Böyle bir ev sahipliği yapmak Türkiye'ye böyle bir imkân da getirmiş oldu. Biz bir yandan bu teknolojileri geliştiren girişimlerimizi kendi ülkemizde desteklerken bir yandan da onların küreselleşme yolculuğunu Bu vesileyle hızlandırmayı amaçlıyoruz. Tabii ulaştırmada üzerimize düşen roller var. Çünkü özellikle elektrikli otomobillerin yaygınlaşması, emisyonların azaltılması için çok kıymetli. Bu anlayışta Türkiye kendi milli otomobili Togg’u elektrikli olarak yollara çıkardı.
Ve hali hazırda Türkiye'de 1.400.000 elektrikli ve hibrit otomobil yollarda. Hedef 2040'ta bu sayıyı 20 milyona çıkarabilmek. Bunun için yatırımları bu istikamette hızlandırmak mevcut firmaların ve yeni yatırımların, yeni nesil enerjili araç üretimini Türkiye'de yapmasını sağlamak bizim için önemli bir ödev ve hedef. Tabii yenilenebilir enerji yatırımlarını aynı şekilde daha da hızlandırmalıyız. Yani güneş ve rüzgarda 43 GW'da Türkiye şu anda. Hedef 2040'ta 175 GW'a gelmek.
Bunun için de yine yatırım teşviklerimizle sağladığımız desteklerle özel sektörü yönlendiriyoruz. Bütün bu süreçte yapay zekânın çok özgün bir rolü var artık. Çünkü yapay zeka hem sorunlarla mücadelede gerçekten çok büyük bir araç, enstrüman. Hem de bir yönüyle de yapay zeka süreçlerinde de çevre dostu yaklaşımlar ortaya koymak bizler için artık öncelik. Çünkü yapay zeka dediğimizde malumunuz aslında çok büyük ölçekli veri merkezlerinden bahsediyoruz. Ve çok yüksek enerji tüketiminden bahsediyoruz.
O vakit bu veri merkezi yatırımlarının da çevre prensipleriyle yapılmasını sağlayacak adımlar atmak da bizim bir önceliğimiz. Dolayısıyla Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı aslında iklim değişikliği ile mücadelenin öncü aktörlerinden biri olmak için gayret ediyor. Ben Ümit ediyorum ki Türkiye bütün bu çalışmaları hedeflerine taşıyacak. Çünkü muazzam bir dinamizm var Türkiye'de ve gerçekten güçlü bir farkındalık var. COP31 ile birlikte yaptığımız bu ev sahipliği bu farkındalığı da çok daha ileri bir seviyeye taşımış oldu.
Tabii bir yandan da 100.000'e yakın misafir hali hazırda Antalya'da bu vesileyle ağırlanmış oldu. Ben gerçekten emeği geçen herkese huzurlarınızda teşekkür ediyorum.
