Sağlık Bakanlığı, Hastalık Yönetim Platformu üzerinden 2026 yılında 9,6 milyon diyabet taraması yapıldığını, 376 bin vatandaşa diyabet tanısı konularak düzenli izlemlerinin başlatıldığını ifade etti.
Sağlık Bakanlığı, Türkiye'de 2026 yılında 9,6 milyon diyabet taraması yapıldığını bildirdi. Taramalar sonucunda 376 bin vatandaşa diyabet tanısı konuldu ve düzenli izlemleri başlatıldı.
Diyabetin üç temel tipi var
Bakanlığın açıklamasına göre halk arasında şeker hastalığı olarak bilinen diyabet, vücudun insülin hormonunu yeterince üretememesi veya etkili kullanamaması sonucunda kandaki şeker seviyesinin yükselmesiyle ortaya çıkan kronik bir hastalık. Tip 1, Tip 2 ve gebelik döneminde görülebilen üç temel tipi bulunuyor.
Tip 1 diyabet genellikle çocukluk veya gençlik döneminde başlıyor, ancak her yaşta görülebiliyor. Vücudun yeterli insülin üretememesiyle ortaya çıkıyor. Diyabet vakalarının yüzde 90'dan fazlasını oluşturan Tip 2 diyabet ise vücudun insülini etkili kullanamaması veya yeterli miktarda üretememesi nedeniyle gelişiyor ve çoğunlukla belirti vermeden ilerliyor.
Her 10 diyabetliden 4'ü hastalığını bilmiyor
Dünyada 589 milyon yetişkinin diyabetle yaşadığı belirtilen açıklamada şu ifadeler yer aldı: "Diyabetli her 10 kişiden 4'ü hastalığını bilmeden yaşamını sürdürmektedir." Diyabet kontrol altına alınamazsa yüksek kan şekeri düzeyi hayati organları etkileyebiliyor ve zaman içerisinde kalıcı hasarlar oluşturabiliyor.
Çocuklarda çok su içme, sık idrara çıkma, devamlı uyku hali, açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik ve bulanık görme Tip 1 diyabetin belirtileri arasında yer alıyor. Tip 2 diyabette fazla kilo, obezite, hareketsiz yaşam, sağlıksız beslenme, ailede diyabet öyküsü ve ileri yaş risk faktörleri arasında sayılıyor.
Bakanlık, diyabetin erken tanısı ve düzenli takibi amacıyla aile hekimliklerinde tarama ve izlem çalışmaları yürütüyor. Hastalık Yönetim Platformu (HYP) üzerinden gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında 2026 yılında 9,6 milyon diyabet taraması yapıldı. Açıklamada, "Taramalar sonucunda 376 bin vatandaşımıza diyabet tanısı konularak düzenli izlemleri başlatılmıştır" denildi. Aile hekimleri aynı yıl yaklaşık 8,2 milyon izlem gerçekleştirdi.
Diyabet okullarında 50 binden fazla kişi eğitim aldı
Diyabetle yaşayan bireylerin hastalıklarını tanımaları ve tedavi süreçlerini doğru yönetebilmeleri için Diyabet Okulu programı yürütülüyor. Bakanlık açıklamasında, "Ülke genelinde bulunan 291 diyabet okulunda; diyabet tanısı bulunan bireyler ve hasta yakınlarına yönelik hastalık yönetimi, sağlıklı beslenme, ilaç ve insülin kullanımı, kan şekeri takibi ve fiziksel aktivite ve benzeri eğitimler verilmektedir." ifadelerine yer verildi.
Hekim, diyabet hemşiresi, diyetisyen, psikolog, eczacı ve sosyal çalışmacıların görev aldığı okullarda eğitimler katılımcıların ihtiyaçlarına göre planlanmakta, bireysel ve interaktif yöntemlerle destekleniyor. Diyabet okullarında 2026 yılında 5 binden fazla eğitim düzenlendi ve 50 binden fazla kişi bu eğitimlerden yararlandı.
Diyabet polikliniklerinde kişiye özel eğitim
Bakanlığa bağlı 334 sağlık tesisinde hizmet veren diyabet polikliniklerinde diyabetli bireylere, hastalıklarını yönetebilmeleri amacıyla kişiye özel eğitimler veriliyor. Hekim tarafından yönlendirilen hastalara yönelik eğitimlerde insülin enjeksiyonunun doğru uygulanması, kan şekeri takibi, karbonhidrat tüketimi ve kan şekeri düşüklüğü veya yüksekliği durumunda yapılması gerekenler ele alınıyor. Bu kapsamda 2026 yılında 52 binden fazla kişiye diyabet eğitimi verildi.
Bakanlık, diyabetin önlenmesi ve kontrol altında tutulması için sağlıklı beslenmeye özen gösterilmesi, düzenli fiziksel aktivite yapılması ve sağlıklı vücut ağırlığının korunması gerektiğini kaydetti. Diyabet risk grubunda bulunan vatandaşların belirti beklemeden aile hekimlerine başvurması ve taramalarını yaptırması isteniyor. Diyabet tanısı bulunan vatandaşların ise göz ve böbrek sağlığını korumak, diyabetik ayak gelişimini önlemek için tedavi ve kontrollerini aksatmaması önem taşıyor.
