Milyonlarca vatandaşın merakla beklediği ocak ayı zammı için geri sayım başlarken, yeni asgari ücretle birlikte çalışma hayatındaki 12 farklı kalemde gelir ve gider tablosu da yeniden şekilleniyor. Başta memur ve emekliler olmak üzere toplumun geniş bir kesimini ilgilendiren yılın ilk artışında, asgari ücret komisyonundan çıkacak karar sadece maaşları değil; işsizlik ödeneğinden kıdem tazminatına, doğum parasından stajyer ücretlerine kadar birçok ödemeyi doğrudan etkileyecek. Peki, masadaki enflasyon tahminlerine göre yeni yılda çalışanları ve işverenleri hangi rakamlar bekliyor? İşte kalem kalem yeni dönemin hesap tablosu...
Yılın ilk ayında yapılacak maaş artışlarıyla birlikte çalışma hayatındaki birçok ödeme kalemi baştan aşağı yenileniyor. Doğum parasından stajyer ücretlerine kadar herkesi ilgilendiren ödemelerde yaşanacak değişiklikler masadaki enflasyon tahminleriyle gün yüzüne çıkıyor.
Yeni asgari ücret için masadaki senaryolar
Asgari ücret, 15 kişilik komisyon tarafından belirlenirken en kritik veri geçmiş yıllarda olduğu gibi yine “enflasyon” oranları olacak. Orta Vadeli Program'daki (OVP) yüzde 28,4'lük enflasyon tahmininin baz alınması halinde asgari ücretin net 36 bin 48 TL, brüt ise 42 bin 410 TL seviyesine yükselmesi öngörülüyor. Öte yandan 2027 bütçesindeki vergi istisnası desteği dikkate alınarak yüzde 33,7 oranında bir zam yapılması durumunda net ücret 37 bin 536 TL'ye, brüt ücret ise 44 bin 161 TL'ye ulaşacak. Zam oranının yüzde 30'da kalması halinde ise hesaplara yansıyacak net rakam 36 bin 498 TL, brüt rakam ise 42 bin 939 TL olacak.
İşsizlik maaşı ve kıdem tazminatında yeni dönem
Asgari ücretteki artış, işten ayrılan veya çıkarılan vatandaşların alacağı tazminat ve ödenekleri de doğrudan yukarı çekecek:
• İşsizlik maaşı: Mevcut durumda en az 13 bin 111 TL, en çok 26 bin 223 TL olan net işsizlik maaşı, yüzde 28,4'lük zam senaryosunda 16 bin 835 TL ile 33 bin 670 TL aralığına yükselecek. Yüzde 33,7'lik artış durumunda ise işsizlerin eline aylık 17 bin 530 TL ile 35 bin 60 TL arasında bir tutar geçecek.
• Kıdem ve ihbar tazminatı: Çalışılan her yıl için ödenen ve şu an net 32 bin 779 TL olan en düşük asgari ücretli kıdem tazminatı tutarı, yüzde 28,4'lük artışla 42 bin 88 TL'ye çıkacak. Bu tutar yüzde 33,7'lik zamla 43 bin 825 TL'yi bulacak. Ayrıca çalışanların kıdem süresine göre aldıkları ihbar tazminatları da (örneğin 3 yıldan çok çalışanlar için 51 bin 939 TL'den 69 bin 443 TL seviyelerine kadar) yeni oranlara göre güncellenecek.
Anneler için doğum izni ve yarı zamanlı çalışma ödenekleri
Çalışan annelerin doğum sonrası yararlandığı destek ödemelerinde de ciddi artışlar yaşanacak:
• Doğum rapor parası: 168 günlük doğum izninde annelere ödenen en düşük 123 bin 312 TL'lik iş göremezlik ödeneği, yüzde 28,4'lük zamla 158 bin 332 TL'ye yükselecek. Zammın yüzde 33,7 olması halinde ise bu tutar 164 bin 868 TL'ye çıkacak.
• Yarı zamanlı çalışma desteği: Doğum izni sonrasında birinci çocuk için 60, ikinci çocuk için 120 ve üçüncü çocuk için 180 gün yarım gün çalışma hakkını kullanan annelere sağlanan İŞKUR desteği artıyor. Mevcut 16 bin 389 TL'lik aylık İŞKUR ödemesi, yüzde 28,4 zamla 21 bin 44 TL'ye; yüzde 33,7 zamla ise 21 bin 912 TL'ye ulaşacak. Eş zamanlı olarak işverenden alınan yarım maaş tutarı da aynı oranlarda güncellenerek en az 18 bin 24 TL ile 18 bin 768 TL arasında değişecek.
Rapor parası, stajyer ücretleri ve BES kesintileri
• İş Göremezlik Ödeneği (Rapor Parası): Hastalık durumunda ödenen en düşük günlük rapor parası, ayakta tedavide 942 TL ile 981 TL bandına, yatarak tedavide ise 706 TL ile 736 TL aralığına yükselecek.
• Stajyer ve Kalfa Ücretleri: 20'den az çalışanı olan iş yerlerinde stajyer maaşları 5 bin 407 TL'ye, 20'den çok çalışanı olan yerlerde ise 10 bin 814 TL'ye kadar çıkabilecek. Kalfalar için belirlenen mevcut 14 bin 37 TL'lik ücretler de zamma göre 18 bin 24 TL veya 18 bin 768 TL'ye yükselecek.
• Bireysel Emeklilik (BES) Kesintisi: Otomatik katılımla sisteme dahil olan çalışanların ödediği en düşük katkı payı (mevcut 990,9 TL), asgari ücretin yüzde 28,4 artmasıyla 1.272 TL'ye, yüzde 33,7 zamlanmasıyla 1.324 TL'ye tırmanacak.
Borçlanma yapacaklara kritik "31 Aralık" uyarısı
Asgari ücretteki artış sadece gelirleri değil, vatandaşların SGK'ya yapacağı ödemeleri de artırıyor. Doğum, askerlik ve yurt dışı borçlanma tutarları ile Bağ-Kur ve SGK primleri yeni asgari ücret üzerinden hesaplanacak. Zamlardan etkilenmeden daha uygun maliyetle prim satın almak isteyen vatandaşların, 31 Aralık tarihine kadar e-Devlet üzerinden borçlanma başvurularını tamamlamaları büyük önem taşıyor.
