'Pervaneler' filminin başrol oyuncularından Ebru Cündübeyoğlu ve Algı Eke ile Ayvalık setinde bir araya geldik. Cündübeyoğlu ve Eke ile sinemamızdaki senaryo krizini, kadın oyuncuların sektörde karşılaştığı yaş ve rol kalıplarını, yapay zekânın sanata etkisini ve kariyerlerindeki dönüşüm sürecini tüm samimiyetleriyle masaya yatırdık
Ata Demirer'in kaleme aldığı ve başrolünü üstlendiği, Hakan Algül'ün yönettiği BKM yapımı 'Pervaneler', 8 Ocak'ta sinemaseverlerle buluşmaya hazırlanıyor. Filmin Ayvalık'taki setinde bir araya geldiğimiz başrol oyuncuları Algı Eke ve Ebru Cündübeyoğlu ile 'Pervaneler'in izleyicilerde bırakacağı etkiden kadın oyuncuların sektörde karşılaştığı kronik sorunlara, yapay zekâ tehdidinden senaryo krizine kadar kapsamlı bir söyleşi gerçekleştirdik.
Ebru Cündübeyoğlu, projeye dahil olma sürecini ve Ayvalık'taki set atmosferini şu sözlerle değerlendirdi: Ata'nın kaleminde insanı yakalayan o samimi, o içten ton hemen hissediliyor. Ayvalık gibi ruhu olan bir coğrafyada, bu ekiple çalışmak adeta zamanın yavaş akmasını sağlayan bir terapi gibi. 'Pervaneler' izleyicilerde sadece anlık bir eğlence değil, uzun süre unutamayacağı sıcak bir tat bırakacak.
Algı Eke ise karakterine hayat verirken yaşadığı heyecanı ve filmin genel dokusunu şu cümlelerle aktardı: Senaryoyu ilk okuduğumda karakterlerin her birinin ne kadar gerçek, ne kadar içimizden biri olduğunu fark ettim. Biz sette sadece bir film çekmiyoruz; adeta o coğrafyanın ruhunu, mahalle kültürünü yeniden canlandırıyoruz. İzleyiciler salondan çıkarken kendi hayatından, komşusundan, geçmişinden bir parça bulacak.
Türk sinemasının son yıllarda en çok tartışılan başlıklarının başında kuşkusuz özgün ve nitelikli senaryo eksikliği geliyor. Dijital platformların sayısının artmasıyla birlikte içerik tüketim hızı tırmanırken, kalıcı hikâyeler üretmek giderek zorlaşıyor. Bu meseleyi sorduğum Algı Eke ile Ebru Cündübeyoğlu, ortak kaygılarını hikâye tıkanıklığı olarak değerlendirdi.
Ebru Cündübeyoğlu, iyi bir senaryonun inşasının uzun bir sabır süreci gerektirdiğine vurguladı: Bugün ne yazık ki hızlı tüketim kültürü senaryo masalarını da esir almış durumda. Oysa sinema kalıcı bir sanattır. İzleyicilerin inandığı, karakterle bağ kurabildiği metinler yazmak cesaret ister. Ata'nın yaptığı en büyük fark, kendi gözlem süzgecinden süzülen o samimi matematiği korumasıdır.
Algı Eke ise yapımcıların ve platformların popüler formüllere sığınma eğilimini eleştirdi: İzleyiciler artık ezbere yazılmış, birbirini kopyalayan hikâyelerden yoruldu. 'Pervaneler' gibi işlerin kıymeti tam da burada ortaya çıkıyor; çünkü derdi olan, samimi bir yerden bakan ve insana dokunan bir dili var.
Türk sinemasında ve dizi sektöründe kadın oyuncuların karşılaştığı yapısal sorunlar; yaş ayrımcılığı, ücret eşitsizliği ve senaryolarda kadın karakterlere biçilen tek tip roller olmaya sürüyor. Ebru Cündübeyoğlu ile Algı Eke kadın oyuncuların sektördeki konumunu ve yaşadıkları dönüşümü masaya yatırdı.
Yaş ve Temsil Krizi: Sektörde belirli bir yaşın üzerindeki kadın oyunculara yazılan rollerin darlığına dikkat çeken Ebru Cündübeyoğlu, deneyimin bir avantaj değil dezavantaj gibi gösterilmeye çalışılmasının kabul edilemez olduğunu belirtiyor: Kadın oyuncular için ne yazık ki hâlâ belirli kalıplar dayatılmaya çalışılıyor. Oysa hayatın içinde kadınlar her yaşta çok katmanlı, güçlü ve hayatın tam merkezindeler.
Sette Güven ve Eşitlik: Algı Eke ise setlerdeki çalışma koşullarının ve liyakatin önemine vurgu yaptı: Kadın oyuncu olarak sette var olmak sadece kamera önünde durmak değil; hikâyenize sahip çıkmak ve karakterinize alan açmak demek. Şiddetin, eşitsizliğin ve mobbingin olmadığı, emeğin gerçekten karşılığını bulduğu bir set ortamı 'Pervaneler' gibi işlerin başarısındaki en büyük gizli faktördür.
Son dönemin en sıcak gündem maddesi olan yapay zekânın sinema sektörüne sızması pek çok tartışmayı beraberinde getiriyor.
Algı Eke ile Ebru Cündübeyoğlu'na yapay zekânın mesleklerini tehdit edip etmediğini sorduğumda, iki ünlü oyuncu da teknolojinin getirdiği imkânları reddetmemekle birlikte, sanatın ruhunun ve insan faktörünün asla ikame edilemeyeceği konusunda hemfikirler.
Ebru Cündübeyoğlu: Teknolojiyi bir araç olarak kabul etmek ve korkmamak gerekiyor ama sinemanın özü insandır. Bir oyuncunun sette nefes alışı, yönetmenle kurduğu o görünmez bağ yapay zekânın alanına giremez. Bizi insan yapan ve ekrana yansıtan o kusurlarımız, yaşanmışlıklarımız zaten.
Algı Eke: Yapay zekâ ne kadar gelişirse gelişsin, bir oyuncunun gözündeki o anlık hüznü, kahkahayı ya da izleyicilerle kurduğu o organik bağı taklit edemez. Sinema insanla, insan için yapılan bir paylaşımdır. Algoritmanın yazdığı bir senaryo ya da ürettiği bir performans belki teknik olarak kusursuz olabilir ama ruhsuz kalmaya mahkûmdur.
Kariyerinde komedi ağırlıklı projelerle tanınsa da bağımsız sinemada da güçlü dramalara imza atan Algı Eke, sadece kamera önünde bir icracı değil; aynı zamanda projenin dramaturgi ve senaryo süreçlerine de hâkim bir oyuncu.
Sanatta ve özellikle oyunculukta ezber formüllerin dışına çıkmanın önemini vurgulayan Ebru Cündübeyoğlu, "En büyük doğruların en küçük ayrıntılarda saklı olduğu" felsefesini savunuyor.
