Köyler, kentler, yollar okullar işgal altıdaydı. Savaş sürerken 23 Nisan 1920’de meclis açıldı. 2 Mayısta kurulan ilk hükümetin bakanlıklarından biri de “Maarif Vekâleti”ydi. Mustafa Kemal savaş koşullarında Milli Eğitim Bakanlığı’nı kurmuş... Kısıtlı savaş bütçesinden eğitime pay ayırmıştı. Savaşta barışta ilkin eğitim; 1950’den sonra MEB’nin başına geçenlerin çoğu eğitimi önceleyen bu inceliği ya algılayamadı ya da bilmezden geldi. İktidardaki partinin kendi programı “eğitim sistemi” oldu.
2000’lerin Türkiyesi salgın, deprem sonrası okullarını açamazken... Mustafa Kemaller savaşta bile okulları kapatmadı. 2000’lerin Türkiyesinde okullar açık... Çocuklar, ana baba yoksulluğunun ortağı... Öğretmen beslenemeyen, diş fırçası olmayan, giysileri değiştirilemeyen çocuklarla yoksulluğun paylaşanı... Bilgisayar, bilgisunar, cep telefonu, yapay zekâ... “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli...”
İmparatorluğun son döneminde kendi dili diniyle okullar açan yayılmacı, artık okul açmıyor. Biz ya onun adıyla okul açar ya da kendi okullarımızı kendimize yabancılaştırır olduk. MEB’nin parti merkezinden alınan siyasal kararlarla sürdürdüğü sözde eğitimde... Ana baba öğretmen şaşkın, öğrenci deneme tahtası... İlçe eğitim müdürlüğü konumuna inen üniversite çağdışı eğitime tepkisiz... Arapçayı anaokuluna indiren imam hatipler gözde...
Yandaşlığın boyu gücü, Atatürk’le dönemine saldırmakla ölçülüyor. Türk İslam sentezi odaklı “milliyetçi muhafazakârlık”ta eğitim ulusal olmasa da olur, yeter ki laiklik denmesin... İktidarın çeyrek yüzyıllık sistemsiz eğitimi yamalı bohça bile değil... Son üç yılın bakanının keşfi “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli”ndeki “Türkiye Yüzyılı”nın amacıyla... Karnını doyuramadığımız çocukların, beynini doyurabilir miyiz?
Konu eğitimse öğretim izlencelerine, kitaplara... Sıra gelirse öğretmenlere bakacağız. 2012’de 8 yıllık kesintisiz eğitimi bitiren işleme sistem demek bilime, bilimcilere saygısızlık... 4+4+4’lük ucubeyle çocuklar okuldan atıldı. Eğitimin bilimi, dünyayla yarışacak uzmanlarımız varken... Eğitimbilimciler, “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli” şemsiyesine sığınınca... Öğretim izlenceleri iktidarın gündemine uydurulunca, ıslanan halk çocukları oldu.
AKP’nin eğitimde tek başarısı, 2004’ten beri ders kitaplarını “bedava” dağıtması... Bakan, profesör; bakanlıkta, Talim ve Terbiye Kurulunda... 2026 baskılı kâğıdı gıcır, renkli kitapların yazarları editörleri akademisyen... “Andımız”la başlayan kitapların yazarları da herhalde alan uzmanıdır. Yaklaşık yüz eğitim fakültesi var, dogmaları reddeden bilimciler... “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli”ni, sistemsiz sistemi özgürce eleştiriyor. Benim aklım dilin ikiz kardeşi olan... İlkokulların Hayat Bilgisi, Sosyal Bilgiler kitaplarına serpiştirilen, 9. sınıfa dek olmayan tarih dersine takılı. Eğitimci, dilci olmayan, hiçbir alanda uzmanlığı bulunmayan... Ülkesinin diline tarihine Eskimolar kadar uzaktakiler her konuda birer cırcır böceği... Meğer Atatürk bize ne kötülükler yapmış! “Çok şükür” bu ders yılı da besmeleyle açıldı. Yakın tarihin cumhuriyet perdesi de “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli”yle kalkıverirse... İşte, “Türkiye Yüzyılı...”
Halkı, evde okulda inanan-inanmayan; “ulusalcı, laikçi, statükocu Kemalist; Türk-Kürt” vb. diye ayrıştırmanın bedelini... Okula karnı aç giden, beyni abur cuburla doldurulan çocuklar ödüyor. “Yetkin ve erdemli insan” yetiştirecek “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli” çok gecikmiş olacak ki... Halk yoksullaşırken siyasetçisi, bürokratı, iş insanları... Haksız kazançla varsıllaşıyor... Ah, eğitim ah!