Kolombiya'da Barış İçin Özel Yargı (JEP), 35 sivili öldürerek gerilla mensubu gibi gösteren 5 eski askere 5 yıl 6 ay ile 6 yıl 6 ay arasında değişen onarıcı yaptırımlar verdi. Karar, 35 kişinin mağdur olduğu 18 vakayı kapsıyor.
Kolombiya'da Barış İçin Özel Yargı (JEP), 35 sivili öldürerek gerilla mensubu gibi gösteren 5 eski askere onarıcı yaptırımlar verdi. Yaptırımların süresi 5 yıl 6 ay ile 6 yıl 6 ay arasında değişiyor.
Ulusal basına göre karar, 18 vakayı kapsıyor. Bu vakalarda 79 ve 26. Kontrgerilla Taburları gibi askeri birlikler karıştı, 35 kişi de mağdur oldu.
Hapis yerine denetimli yaptırım
5 eski asker, sorumluluklarını kabul edip soruşturmaya katkı sağladıkları için hapis cezası yerine denetimli ve onarıcı yaptırımlara mahkum edildi. Sanıklar, insanlığa karşı zorla kaybetme ve kasten öldürme suçları ile savaş suçu kapsamındaki koruma altındaki kişiyi öldürmekten sorumlu tutuldu.
Kararın raportör yargıcı Juan Ramon Martinez Vargas, bu kararın yalnızca bir yargı hükmü olmadığını kaydetti. Vargas'a göre karar, mağdurların onurunun iadesini, toplumsal hafızanın korunmasını ve şiddetten etkilenen bölgelerin yeniden ayağa kaldırılmasını amaçlıyor.
Mağdurlar üç grupta toplandı
Mağdurların çoğunun çalışma çağındaki kişilerden oluştuğunu belirten Vargas, "Mağdurlar başta Medellin olmak üzere Ituango, Dabeiba ve Turbo'da alıkonuldu." ifadesini kullandı.
Analiz sonucunda mağdurların 3 temel grupta toplandığını kaydeden Vargas, şu dağılımı aktardı: Mağdurların yüzde 51'i evsizler, psikoaktif madde bağımlıları ve işsizler gibi kırılgan durumdaki kişilerden oluşuyor. Yüzde 37'sini Dabeiba ve Ituango'nun kırsal kesimlerinde yaşadıkları için "isyancı" olarak suçlanan köylüler, yüzde 11'ini ise savunmasız durumdayken alıkonulan milisler meydana getiriyor.
Üç suç örüntüsü belirlendi
JEP, 3 suç örüntüsü belirledi. Bunlardan ilki, isyancılarla bağlantılı olmakla suçlanan köylülerin öldürülmesi. İkincisi, Turbo ve Medellin'den kandırılarak bölgeye getirilen kişilerin "operasyonel başarı" elde edilmiş gibi gösterilmek için öldürülmesi. Üçüncüsü ise cesetlerin Dabeiba ile Ituango'daki mezarlıklara gizlenmesi.
JEP Başkan Yardımcısı Yargıç Diana Vega Laguna, sanıkların ifadeleri ve yürütülen soruşturmalar sayesinde Dabeiba'da işlenen suçların aydınlatıldığını ifade etti. Çalışmalar kapsamında Las Mercedes Mezarlığı'ndan 77 ceset çıkarıldı. 18 kişinin kimliği tespit edildi, 17 kişinin cenazesi de ailelerine teslim edildi.
Vega Laguna, şöyle devam etti: "Gerçekler ne yaşandığını ortaya koydu, sorumluluğun kabul edilmesi hesap vermeyi sağladı. Daha önce başlatılan onarıcı faaliyetler (TOAR) ise bu sorumluluğu somut adımlara dönüştürdü. Mahkemenin yaptırımları da mağdurlar ve bölgelerle birlikte denetlenebilir bir uygulama sürecinin önünü açıyor."
Falsos positivos nedir?
Kolombiya'daki silahlı çatışma sırasında bazı askerler, sivilleri öldürüp cesetlerini gerilla mensubu gibi göstererek bu kişileri çatışmada etkisiz hale getirilmiş militanlar olarak kayıtlara geçirdi.
Bunun amacı, ordunun gerillaya karşı operasyonlarda başarı elde ettiği izlenimini oluşturmaktı. Öldürülen sivillerin gerçekte gerilla mensubu olduklarına dair bir kanıt bulunmuyordu. Bazı kişiler iş vaadiyle kandırılarak başka bölgelere götürüldü, bazıları ise yaşadıkları kırsal bölgelerde gerillaya yardım ettikleri iddiasıyla hedef alındı.
Onarıcı yaptırımlar neleri kapsıyor?
JEP, sorumluluklarını kabul eden sanıklara mağdurların zararlarını gidermeye yönelik onarıcı yaptırımlar uyguluyor. Bu kapsamda eski askerlerin yol ve köprü onarımı, kayıpların bulunması, mayın temizliği ve toplumsal hafızanın korunması çalışmalarına katılması öngörülüyor.
