KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar'ın ev sahipliğinde, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis ile gerçekleştirdiği üçlü görüşmenin ardından Cumhurbaşkanlığında basın toplantısı düzenledi.
Görüşmede güven yaratıcı önlemlere ilişkin bir öneri paketi sunduklarını açıklayan Erhürman, paketin yeni talepler içermediğini, daha önce sonuçlandırılamayan konularda taraflar arasında uzlaşı sağlanmasını amaçlayan köprü kurucu önerilerden oluştuğunu ifade etti.
"AKINCILAR-LİMYA VE KAMPO-GEMİKONAĞI GEÇİŞ NOKTALARINDA ANLAŞTIK"
Geçiş noktalarının açılmasına ilişkin birden fazla aşamadan oluşan öneriler sunduklarını belirten Erhürman, ilk olarak tüm geçiş noktalarının bir paket halinde açılmasını teklif ettiklerini bildirdi.
Bu önerinin kabul edilmemesi ihtimaline karşı Haspolat ve Kampo-Gemikonağı geçiş noktalarının açılmasını, son aşamada ise Akıncılar-Limya ve Kampo-Gemikonağı geçiş noktalarının faaliyete geçirilmesini önerdiklerini aktardı.
Erhürman, görüşmede son öneri üzerinde uzlaşma sağlandığını ve Akıncılar-Limya ile Kampo-Gemikonağı geçiş noktalarının açılması konusunda anlaşmaya varıldığını aktardı.
Diğer geçiş noktalarının açılması ve Pile'ye ulaşım konularının ise önümüzdeki haftalarda BM Genel Sekreteri'nin katılımıyla gerçekleştirilmesi öngörülen üçlü görüşmede ele alınacağını kaydetti.
AFETLERE ORTAK MÜDAHALE MEKANİZMASI KURULACAK
Görüşmede adada meydana gelebilecek afetlere karşı ortak hareket edilmesi konusunda da ilerleme sağlandığını belirten Erhürman, ilgili teknik komitenin ortak müdahale mekanizması üzerinde çalışması yönünde uzlaşıya varıldığını ifade etti.
İki tarafın askerlerinin ara bölgedeki sorunlar ve mayınlardan arındırma çalışmaları kapsamında bir araya gelmesini öngören askeri mekanizma önerisinin ise kabul edilmediğini aktardı.
Erhürman, Eğitim Teknik Komitesi tarafından hazırlanan ve tamamlanma aşamasında bulunan EduBites çalışmasının da henüz kabul görmediğini bildirdi.
IMAGINE PROGRAMININ YENİDEN BAŞLATILMASI KABUL EDİLDİ
Eğitim alanındaki güven artırıcı önlemler kapsamında IMAGINE programının başlangıçtaki yapısına döndürülmesini önerdiklerini belirten Erhürman, bu teklifin kabul edildiğini duyurdu.
Programın Eğitim Teknik Komitesinin yönetim ve gözetiminde, çocukların vatandaşlık bağından bağımsız olarak katılabileceği şekilde yeniden başlatılmasının öngörüldüğünü dile getirdi.
Kültürel miras konusunda da iki tarafta bulunan ve karşı tarafa ait eski eserlerle ilgili bilgi, veri ve materyallerin paylaşılması önerisinin kabul edildiğini kaydetti.
Erhürman, Çevre Teknik Komitesi tarafından tamamlanan üç projenin hayata geçirilmesi konusunda da anlaşmaya varıldığını duyurdu.
MARONİT KİLİSELERİ VE ERMENİ MANASTIRI'NIN RESTORASYONU GÜNDEMDE
Maronit kiliseleri ile Ermeni Manastırı'nın restorasyonu konusuna da değinen Erhürman, Kıbrıs Türk tarafının ilgili toplumlarla iş birliği içerisinde çalışmaya hazır olduğunu ifade etti.
Çalışmalarda Kültürel Miras Teknik Komitesinin uzmanlığından yararlanılacağını ifade eden Erhürman, bu yaklaşımın üçlü görüşmenin ardından hazırlanan ortak açıklamada da yer aldığını ifade etti.
"9 YILLIK DURGUNLUĞUN ARDINDAN İLERİYE DOĞRU ADIMLAR ATTIK"
2017 yılındaki Crans-Montana görüşmelerinden 2026'ya kadar geçen dokuz yıllık dönemi durgunluk olarak nitelendiren Erhürman, son görüşmede varılan uzlaşıların önemli olduğunu ifade etti.
Bütün sorunların tek toplantıda çözülmesini beklemediklerini belirten Erhürman, elde edilen sonuçları mütevazı fakat ileriye dönük adımlar olarak değerlendirdi.
BM Genel Sekreteri'nin katılımıyla gerçekleştirilmesi öngörülen yeni üçlü görüşmenin haftalar içerisinde yapılmasının beklendiğini belirten Erhürman, henüz kesin bir tarih belirlenmediğini ifade etti.
"OYUN DEĞİŞTİRİCİ BİR ÖNERİ SUNDUK, DİPLOMASİYE ŞANS TANIMAK İSTİYORUM"
Görüşmede kamuoyuyla henüz paylaşmadığı başka bir öneri sunduğunu da açıklayan Erhürman, bu öneriyi Kıbrıs sorununun çözüm süreci açısından önemli ve oyun değiştirici nitelikte gördüğünü ifade etti.
Önerinin içeriğini açıklamak istemediğini ifade eden Erhürman, şu sözleri kullandı:
“Bu önerinin harcanmasını istemiyorum. Diplomasiye bir şans tanımak istiyorum.”
Önerinin ilk tepkiler üzerinden değerlendirilmesini istemediğini belirten Erhürman, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bu öneriyi bu vesileyle bir gol atmış, öne geçmiş olmak amacıyla yapmadık. Üzerinde iyice düşünülürse gerçekten Kıbrıs sorunu ile ilgili görüşmelerde önemli bir değişim yaratma fırsatı tanıyacağını düşünüyorum.”
"SİYASİ EŞİTLİK VE DÖNÜŞÜMLÜ BAŞKANLIK MÜZAKERE METODOLOJİSİNİN PARÇASI OLMALI"
Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Erhürman, Kıbrıslı Türklerin siyasi eşitliği ve dönüşümlü başkanlık konularına ilişkin görüşlerini de paylaştı.
Siyasi eşitlik meselesinin Kıbrıs sorununun bugüne kadar çözülememesindeki temel unsurlardan biri olduğunu belirten Erhürman, dönüşümlü başkanlığın güvenlik ve garantiler gibi diğer müzakere başlıklarıyla eşleştirilmesini doğru bulmadığını ifade etti.
Dönüşümlü başkanlığın, kurulacak ortak yapıda Kıbrıslı Türklerin belirli dönemlerde liderlik yapabilmesinin sembolik göstergesi olduğunu ifade eden Erhürman, bunun Kıbrıs Rum tarafının siyasi gücü ve adadaki zenginliği paylaşmaya hazır olup olmadığını ortaya koyduğunu savundu.
"ÇÖZÜMSÜZLÜĞÜ ÇÖZÜM OLARAK GÖRMÜYORUZ"
Türkiye ile tam bir istişare içerisinde hareket ettiklerini vurgulayan Erhürman, müzakerelerin yalnızca görüşme yapılmış olması için sürdürülmemesi gerektiğini kaydetti.
Erhürman, “Çözümsüzlüğü çözüm olarak görmüyoruz. Ancak bu defa farklı olmalı. Kıbrıs Rum tarafının, Kıbrıslı Türklerle adadaki gücü ve zenginliği paylaşmaya hazır olduğunu göstermesi gerekir” ifadelerini kullandı.
Hedeflerinin çözüme ulaşma ihtimali bulunan bir müzakere süreci başlatmak olduğunu belirten Erhürman, Antalya'da düzenlenecek etkinlik kapsamında Hristodulidis ile gayriresmî bir görüşme yapılmasını da önerdiğini aktardı.
Erhürman, Hristodulidis'in programının yoğunluğu nedeniyle bu görüşmeye zaman ayıramayacağını bildirdiğini dile getirdi.
Üçlü görüşmede elde edilen sonuçları yeniden değerlendiren Erhürman, atılan adımların sınırlı olmakla birlikte dokuz yıllık durgunluğun ardından ilerleme anlamına geldiğini ifade etti.
