USD/TRY ₺50,39 +0.04%
EUR/TRY ₺55,55 -0.02%
GBP/TRY ₺66,56 -0.08%
CHF/TRY ₺60,01 -0.02%
JPY/TRY ₺31,67 +0.25%
SAR/TRY ₺13,43 +0.04%
CAD/TRY ₺35,28 -0.10%
AUD/TRY ₺34,04 -0.27%
ALTIN/GR ₺6.250 -0.48%
USD/TRY ₺50,39 +0.04%
EUR/TRY ₺55,55 -0.02%
GBP/TRY ₺66,56 -0.08%
CHF/TRY ₺60,01 -0.02%
JPY/TRY ₺31,67 +0.25%
SAR/TRY ₺13,43 +0.04%
CAD/TRY ₺35,28 -0.10%
AUD/TRY ₺34,04 -0.27%
ALTIN/GR ₺6.250 -0.48%
İsrail'de iktidar savaşı kızıştı: Netanyahu ile Eisenkot arasında güç mücadelesi
Siyaset

İsrail'de iktidar savaşı kızıştı: Netanyahu ile Eisenkot arasında güç mücadelesi

0 görüntülenme 1090 kelime

İsrail siyasetinde yeni hükümetin kurulmasını belirleyecek pazarlıklar yoğunlaştı. Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot'un, Birleşik Tevrat Yahudiliği (UTJ) Partisi'ni kurulması planlanan koalisyona dahil etmek için yürüttüğü görüşmelerde henüz anlaşma sağlanamadı.

İsrail gazetesi The Jerusalem Post'un haberine göre, görüşmelerin önündeki en büyük engeli aşırı Ortodoks Yahudilerin zorunlu askerlikten muaf tutulmasına ilişkin talepler ve bu düzenlemelerin uygulanacağına dair güvence isteği oluşturdu.

Netanyahu ise aşırı Ortodoks partilerin kendi siyasi ittifakından ayrılmasını önlemek amacıyla temaslarını yoğunlaştırdı. Eisenkot'un da Likud Partisi ile görüşmelere devam etmeyi ve Dini Siyonizm Partisi ile temas kurmayı planladığı aktarıldı.

Cumhurbaşkanı Isaac Herzog tarafından hükümeti kurmakla görevlendirilen Eisenkot'un koalisyon oluşturmak için yaklaşık üç haftalık süresi bulunuyor.

Eisenkot, bu süre içinde yeterli desteği sağlayamazsa Cumhurbaşkanı'ndan 14 günlük ek süre talep edebilecek.

Eisenkot'un liderliğindeki siyasi blokta, görüşmelerin uzamasının Netanyahu'ya süreci engelleme ve ülkeyi yeniden seçime götürme fırsatı verebileceği endişesi yaşanıyor.

Özellikle aşırı Ortodoks partilere yönelik tavizlerin kamuoyuna yansımasının ardından bu partilerin son anda Netanyahu'nun yanında kalmasından kaygı duyuluyor.

AŞIRI ORTODOKS PARTİLERDEN ASKERLİK MUAFİYETİ ŞARTI

Koalisyon görüşmelerinin merkezinde aşırı Ortodoks Yahudi erkeklerin zorunlu askerlik hizmetinden muaf tutulmasına ilişkin düzenleme yer alıyor.

UTJ içindeki Agudat Yisrael grubunun dini liderleri, Eisenkot'un öncülüğündeki 48 milletvekilinin tamamından askerlik muafiyetini yasalaştıracaklarına ilişkin kişisel taahhüt talep etti.

Dini liderlerin talepleri arasında, dini eğitim kurumlarında tam zamanlı eğitim gören öğrencilerin askerlik hizmetlerinin ertelenmesi ve muafiyet yasasının Yüksek Adalet Mahkemesi tarafından iptal edilmesi durumunda devreye girecek özel bir yasal düzenleme hazırlanması da bulunuyor.

Aşırı Ortodoks partiler ayrıca askerlikten kaçanlara yönelik gözaltı uygulamalarının ve dini okul öğrencilerine getirilen yaptırımların sona erdirilmesini istiyor.

UTJ milletvekili Yakov Asher, görüşmelerde üç temel şartları olduğunu belirterek dini okul öğrencilerinin hukuki statülerinin güvenceye alınmasını, aşırı Ortodoks eğitim kurumlarının bağımsızlığının korunmasını ve din-devlet ilişkilerindeki mevcut düzenin sürdürülmesini talep etti.

ASKERLİK UYGULAMALARI BİR YILLIĞINA DURDURULABİLİR

Eisenkot'un liderliğindeki blokta, aşırı Ortodoks partilerin desteğini alabilmek için zorunlu askerlik uygulamalarının bir yıl süreyle askıya alınması seçeneği değerlendiriliyor.

Öneriye göre yeni hükümet kurulduktan sonra askerlikten kaçanlara yönelik gözaltı ve yaptırımlar geçici olarak durdurulacak. Bu süreçte taraflar, Avigdor Liberman'ın 2018 yılında sunduğu askerlik düzenlemesini temel alan yeni bir yasa üzerinde çalışacak.

Ancak İsrail Yüksek Adalet Mahkemesi'nin geçmişte verdiği kararlar, hükümetin yalnızca idari kararla askerlik uygulamalarını askıya almasına izin vermiyor.

Bu nedenle geçici bir yasa çıkarılması seçeneği de gündemde bulunuyor. Fakat söz konusu düzenlemenin de hukuki engellerle karşılaşabileceği belirtiliyor.

İsrail ordusunun daha önce askerlikten kaçanlara yönelik yaptırımların tamamen kaldırılmasına karşı çıktığı hatırlatılırken, tarafların üzerinde uzlaşabileceği bir hukuki formül henüz bulunamadı.

DİNİ LİDERLER ARASINDA GÖRÜŞ AYRILIĞI

Aşırı Ortodoks Yahudi toplumu içinde de Eisenkot'un kuracağı hükümete katılım konusunda farklı görüşler bulunuyor.

Litvanya kökenli aşırı Ortodoks topluluğunun önde gelen dini liderlerinden Haham Moshe Hillel Hirsch, temsilcilerine Eisenkot'un bloğuyla görüşmelere başlama izni verdi.

Ancak Hirsch, önceliklerinin mali talepler değil, dini okul öğrencilerinin hukuki durumunun çözülmesi olduğunu altını çizdi.

Eisenkot ile anlaşmaya varılmasını çok gerçekçi bulmadığını belirten Hirsch, buna rağmen uzlaşma sağlanması halinde kurulacak hükümete katılabileceklerini ifade etti.

UTJ'nin koalisyona katılıp katılmayacağına ilişkin nihai kararın yalnızca milletvekilleri tarafından değil, partiyi oluşturan dini grupların liderlerinin onayıyla alınacağı aktarıldı.

MECLİS ARİTMETİĞİ EISENKOT'UN ÖNÜNDEKİ EN BÜYÜK ENGELLERDEN BİRİ

İsrail Parlamentosu Knesset'teki sandalye dağılımı, yeni hükümetin kurulmasını güçleştiriyor.

Eisenkot'un ilk planı, 48 milletvekilinden oluşan bir azınlık hükümeti kurarak Netanyahu'yu görevden uzaklaştırmak ve daha sonra koalisyonu genişletmekti.

Ancak Avigdor Liberman bu seçeneğe karşı çıktı.

UTJ'nin katılması durumunda hükümeti destekleyen milletvekili sayısı 55'e yükselecek. Buna rağmen parlamento çoğunluğu için altı milletvekiline daha ihtiyaç duyulacak.

Bu nedenle Şas Partisi'nin koalisyona katılması veya başka partilerin güvenoylamasında destek vermesi seçenekleri üzerinde duruluyor.

Şas lideri Aryeh Deri'nin tutumu henüz netleşmezken, UTJ de Şas olmadan hükümete katılabileceği yönünde kesin bir açıklama yapmadı.

ARAP PARTİLERİNİN DESTEĞİ TARTIŞMA YARATTI

Koalisyon görüşmelerindeki anlaşmazlıklardan biri de Arap partilerinin olası desteği oldu.

Avigdor Liberman, aşırı Ortodoks partilerle aynı hükümette görev alma konusundaki itirazını geri çekmesine rağmen, Ra'am Partisi'nin desteğine bağlı bir hükümete karşı çıkmayı sürdürüyor.

Yair Golan ise Arap partilerinin desteğiyle hükümet kurulması seçeneğine kapıyı kapatmıyor.

Eisenkot'un azınlık hükümeti kurabilmesi için Arap partilerinin desteğine veya güvenoylamasında çekimser kalmasına ihtiyaç duyulabileceği belirtiliyor.

Bu görüş ayrılığı, aşırı Ortodoks partilerle anlaşma sağlansa bile koalisyonun kurulmasını engelleyebilecek başlıca sorunlardan biri olarak değerlendiriliyor.

NETANYAHU'DAN HÜKÜMETİ ENGELLEME HAMLESİ

Başbakan Binyamin Netanyahu'nun, aşırı Ortodoks partilerin Eisenkot'un koalisyonuna katılmasını önlemek amacıyla doğrudan temaslarda bulunduğu aktarıldı.

Netanyahu'nun Şas lideri Aryeh Deri ve UTJ milletvekili Yakov Asher ile görüştüğü ifade edildi.

Asher ile gece saatlerinde uzun bir görüşme gerçekleştiren Netanyahu'nun, kurulacak yeni hükümetin aşırı Ortodoks partilere verdiği sözleri yerine getirmeyebileceği uyarısında bulunduğu öne sürüldü.

Likud yetkilileri, görüşmenin ardından Eisenkot ile aşırı Ortodoks partiler arasındaki müzakerelerin ilerlemesini yavaşlattıkları değerlendirmesinde bulundu.

Likud ayrıca askerlik muafiyetine ilişkin düzenlemenin yeni hükümet kurulmadan yasalaştırılması şartının Eisenkot için aşılması zor bir engel olduğunu savundu.

Netanyahu bir yandan da ulusal birlik hükümeti kurulması seçeneğini gündemde tutuyor. Ancak Eisenkot'un bloğundaki bazı partiler, Netanyahu'nun başbakanlığında görev almayı reddediyor.

NETANYAHU'NUN ARAP PARTİLERİYLE TEMAS KURDUĞU İDDİASI

Koalisyon pazarlıkları sürerken Arap milletvekili Ahmed Tibi'den de dikkat çekici iddialar geldi.

Tibi, Netanyahu'ya yakınlığıyla bilinen Natan Eshel'in kendisiyle iletişime geçerek Arap partilerinin Eisenkot'un hükümet kurma girişimine destek vermemesini sağlamaya çalıştığını öne sürdü.

Eshel ile seçim öncesinde ve sonrasında yazışmalar yaptığını belirten Tibi, Arap partilerinin Netanyahu aleyhindeki yasa girişimlerine destek vermemesinin istendiğini iddia etti.

Bir hükümet bakanının da kendisini Eisenkot'un bloğuna güvenmemeye ve yeni seçimi tercih etmeye ikna etmeye çalıştığını savundu.

Likud ise söz konusu iddiaları kesin bir dille reddetti. Eisenkot, kurulacak hükümete katılacak partilerin dört temel ilkeyi kabul etmesini istiyor.

Bu ilkeler arasında İsrail'in Yahudi ve demokratik devlet olarak tanınması, Bağımsızlık Bildirgesi'ndeki değerlerin kabul edilmesi, bütün yurttaşların askeri, ulusal veya sivil hizmet yükümlülüğünü yerine getirmesi ve Hamas'ın terör örgütü olarak tanınarak askeri ve idari kapasitesinin ortadan kaldırılmasının hedeflenmesi bulunuyor.

Ancak bütün yurttaşlar için zorunlu hizmet ilkesi, askerlik muafiyeti isteyen aşırı Ortodoks partilerle yürütülen görüşmelerde yeni bir anlaşmazlık yaratabilecek nitelik taşıyor.

Eisenkot'un bu konuda ne ölçüde taviz vereceği henüz açıklanmadı.

PARLAMENTODA YENİ ADIMLAR HAZIRLANIYOR

Eisenkot'un liderliğindeki blok, hükümet kurma görüşmelerinin yanı sıra parlamentodaki çoğunluğunu kullanarak bazı yasal düzenlemeleri değiştirmeye hazırlanıyor.

Bu kapsamda başsavcılığın konumunu zayıflatan düzenlemelerin kaldırılması ve Yargıç Seçim Komitesi'nin yapısına ilişkin değişikliklerin geri alınması planlanıyor.

Blok ayrıca Netanyahu'nun başında bulunduğu geçici hükümetin güvenlik kararları üzerindeki parlamenter denetimi artırmak istiyor.

Knesset Başkanlığı için Matan Kahana'nın adı öne çıkarken, Avigdor Liberman'ın geçici Dışişleri ve Savunma Komitesi'nin başına geçmesi öngörülüyor.

Naftali Bennett de partisinin askerlik, güvenlik, ekonomi ve toplumsal konuları kapsayan 17 yasa teklifini parlamentoya sunduğunu duyurdu.

İsrail'de yeni hükümetin kurulup kurulamayacağı, büyük ölçüde aşırı Ortodoks partilerle yürütülen görüşmelerin sonucuna bağlı olacak.

Eisenkot'un askerlik muafiyeti taleplerine çözüm bulması, kendi siyasi ortaklarını olası tavizlere ikna etmesi ve parlamentoda yeterli desteği sağlaması gerekiyor.

Netanyahu ise aşırı Ortodoks partilerle ittifakını koruyarak Eisenkot'un hükümet kurmasını engellemeye çalışıyor.

Taraflar arasındaki görüşmelerde henüz somut bir uzlaşmaya ulaşılamazken, kalan süre içinde anlaşma sağlanamaması İsrail'de yeni bir siyasi belirsizlik döneminin önünü açabilir.

Paylaş:

İlgili Haberler