İsrail'de muhalefetin Meclis Başkanlığına aday gösterdiği Matan Kahana, Gazze Şeridi ve Lübnan'a yönelik saldırılarda görev aldı. Kahana'nın Filistinlilerin sürgün edilmesini ve Batı Şeria'nın büyük ölçüde ilhakını arzuladığına ilişkin sözleri, Netanyahu hükümetiyle aynı çizgide olduğuna işaret ediyor.
Gadi Eisenkot öncülüğündeki "Değişim Bloğu" tarafından Meclis Başkanlığına aday gösterilen Yaşar Partisi milletvekili Matan Kahana, geçici Başbakan Binyamin Netanyahu'nun aşırı sağcı koalisyonuyla benzer çizgideki Filistin karşıtı ve "ırkçı" olarak nitelendirilen açıklamalarıyla tanınıyor.
Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğu, 27 Ekim genel seçiminin ardından İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden partiler ile koalisyon bloğundan ayrılan bazı Haredi partilerinin desteğiyle elde ettiği parlamento çoğunluğunu derhal kullanmayı planlıyor. Bu kapsamda Netanyahu koalisyonunun göreve getirdiği Meclis Başkanı Amir Ohana'nın bugün yapılacak oylamayla yerinden edilmesi hedefleniyor.
İsrail Evimiz, Beyahad, Demokratlar ve Yashar partilerinden oluşan muhalefet bloğu, 10 Kasım'da Meclis Başkanlığı için Kahana'nın adaylığı üzerinde uzlaştığını duyurdu.
Kahana, Gazze ve Lübnan saldırılarında görev aldı
Gazze Şeridi ve Lübnan'a yönelik saldırılarda aktif görev yapan emekli savaş pilotu Kahana'nın, işgal altındaki Batı Şeria'nın büyük ölçüde ilhak edilmesini ve Filistinlilerin sürgün edilmesini istediğini gösteren geçmiş açıklamaları, mevcut Netanyahu hükümetiyle büyük ölçüde aynı çizgide olduğunu ortaya koyuyor.
Hayfa'da 1972 yılında doğan Kahana, çocukluğunun 3 yılını New York'ta geçirdi ve 90'ların başında İsrail ordusunda görev almaya başladı.
Kahana, geçici Başbakan Netanyahu ile eski başbakanlar Ehud Barak ve Naftali Bennett'in de görev yaptığı İsrail ordusuna bağlı özel kuvvetler birimi Sayeret Matkal'a katıldı.
İsrail ordusunda 1994'te pilotluk eğitimi alan Kahana, daha sonra 116. ve 109. filoların komutanlığını üstlendi.
İsrail ordusundaki görevi sırasında Gazze Şeridi'ne yönelik 3 ayrı saldırıya katılan Kahana, İsrail'in 27 Aralık 2008'de başlattığı ve 23 gün süren "Dökme Kurşun" operasyonunda, 2012'deki sekiz günlük "Bulut Sütunu" ile 2014'teki "Koruyucu Hat" saldırılarında görev yaptı.
Bu saldırılarda kadın ve çocukların da bulunduğu binlerce Filistinli hayatını kaybetti.
Kahana, İsrail ile Lübnan arasında 12 Temmuz 2006'da başlayan savaşta da pilot olarak saldırılara bizzat katıldı ve 2018'de albay rütbesiyle ordudan emekli oldu.
Kahana'nın siyasi kariyeri aşırı sağda başladı
Son parlamento seçiminde Gadi Eisenkot'un liderliğindeki merkez sağ Yashar Partisinden milletvekili seçilen Kahana, siyasete 2019'da Batı Şeria'nın büyük bölümünün ilhakını savunan Naftali Bennett ve Ayelet Şaked'in öncülüğündeki Yeni Sağ Partisiyle adım attı.
Kahana, 2021-22 yıllarında Bennett-Lapid Değişim Hükümeti'nde Dini İşler Bakanı olarak görev yaptı. Bu dönemde Ultra-Ortodoks Yahudi (Haredi) Hahambaşılığının din işlerindeki tekelini kırmaya çalışması ve Haredilerin askerlikten muaf tutulmasına yönelik itirazı, Haredi toplumuyla siyasi partilerin tepkisini çekti.
The Jerusalem Post, Meclis Başkanlığı oylamasından önce yayımladığı yazıda, Eisenkot'un hükümet kurma girişimleri çerçevesinde sağcı Likud ve Dini Siyonizm partilerinden isimleri yanına çekebilmesi için Kahana'nın makul bir tercih olduğunu yazdı.
Gazete, Kahana'nın Haredi partilerin koalisyon pazarlıklarındaki tutumunu olumsuz etkileyebileceğini de kaydetti.
The Jerusalem Post ayrıca Bennett-Lapid Değişim Hükümeti döneminde Haredi partileri "kızdıran" iki bakandan birinin Kahana olduğunu ifade etti.
İran ve Batı Şeria'da Netanyahu hükümetiyle örtüşüyor
Muhalefet bloğunun Meclis Başkanı adayı Kahana, İsrail ordusunun İran'a yönelik saldırılarını destekliyor ve Batı Şeria'daki işgalin sürdürülmesini savunuyor. Bu tutumuyla Netanyahu liderliğindeki mevcut aşırı sağcı koalisyonla yakın bir çizgide duruyor.
Binlerce sivilin hayatını kaybettiği Gazze Şeridi'ne yönelik saldırılarda F-16 pilotu olarak görev yapan Kahana, "Filistin Devleti" fikrine kökten karşı çıkıyor.
Kahana, İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik son saldırıları konusunda 2025'te müzakere ve anlaşma yapılması çağrısında bulundu. Ancak bu tutumunu binlerce Filistinli sivilin öldürülmesi veya işgalin sona erdirilmesi için değil, İsrailli esirlerin serbest bırakılmasını sağlamak amacıyla sergiledi.
Filistinlilerin topraklarından sürülmesini savunuyor
Kahana, Filistinlilere yönelik bakışını gösteren en fazla tepki çeken açıklamalarından birini 2022'de İsrailli ortaokul öğrencileriyle yaptığı buluşmada dile getirdi.
İsrailli öğrencilere hitap eden Kahana, "Filistinlileri topraklardan sürmek istediğini" açıkça söylerken, "Basıldığında buradaki tüm Arapları ortadan kaldıracak, onları İsviçre'ye giden bir ekspres trenine bindirecek bir düğme olsaydı o düğmeye basardım." ifadelerini kullandı.
İsrail'in 14 Mayıs 1948'de bağımsızlığını ilan etmesiyle başlayan süreçte Filistinlilerin topraklarından sürülmesini anlatan "Büyük Felaket (Nekbe)" kavramını "saçmalık" olarak tanımlayan Kahana, daha sonra yalnızca "yanlış kelimeler seçtiği" gerekçesiyle özür diledi.
Kahana'nın açıklamaları, İsrail vatandaşı Filistinli milletvekilleri başta olmak üzere pek çok kişinin tepkisine yol açtı.
İsrail Meclis Başkanı seçilmesine kesin gözüyle bakılan Kahana, 2021'de Filistin asıllı milletvekilleri Sami Ebu Şehade, Heba Yazbak ve Mansur Abbas'a "terör destekçisi" diyerek hakaret etti. Kahana ayrıca bu milletvekillerinin "İsrail Meclisinde yerlerinin olmadığını" dile getirdi.
Batı Şeria'nın büyük bölümünün ilhakını destekliyor
İsrail siyasetindeki pek çok isim gibi Kahana da Filistin Devleti'ne karşı çıkıyor ve uluslararası hukuka göre yasa dışı kabul edilen işgal altındaki Batı Şeria'daki İsrail yerleşimlerinin genişletilmesini destekliyor.
Yeni Sağ ve Yamina saflarında siyaset yaptığı dönemde aşırılıkçı Egemenlik Hareketi (Ribonut) tarafından düzenlenen konferans ve panellerde konuşan Kahana, Batı Şeria'nın ilhakını "Yahudi halkının kurtuluş sürecinin bir başka aşaması ve yeni bir seviyesi" olarak tanımladı.
Batı Şeria'nın ilhakı konusunda eski Başbakan Bennett'le benzer bir tutum benimseyen Kahana, Batı Şeria'nın yüzde 60'ını oluşturan ve İsrail ordusunun kontrolündeki "C" bölgesinin ilhakını destekliyor.
Mevcut Netanyahu hükümetinin aşırı sağcı Dini Siyonizm ve Yahudi Gücü partileriyle Kahana arasındaki temel ayrışma, Batı Şeria'da Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin saldırılarına belli ölçüde karşı çıkması oldu.
Kahana, Batı Şeria'daki şiddetin çok küçük bir "yerleşimci azınlık" tarafından gerçekleştirildiğini iddia ederek "yerleşimci şiddeti" ifadesini tüm İsraillileri zan altında bırakan "aşağılık bir tabir olarak" niteledi.