İklim değişikliği artık yalnızca çevreyi değil, sporun geleceğini de doğrudan etkiliyor. Artan sıcaklıklar, hava kirliliği, değişen su koşulları ve aşırı hava olayları sporcuların sağlığını ve performansını tehdit ederken, antrenman programlarından müsabaka takvimlerine kadar birçok alanda yeni düzenlemeleri zorunlu hale getiriyor.
Bu kapsamda Gloria Sports Arena ve Yuvam Dünya Derneği tarafından, Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Türkiye Milli Olimpiyat Komitesinin destekleriyle Antalya’da düzenlenen “Değişen İklimde Sporcu Dayanıklılığı: Bitiş Çizgisinin Ötesinde” çalıştayının sonuçları COP31’de uluslararası kamuoyuyla paylaşıldı.
13 Kasım’da Green Zone Sağlık Bakanlığı Pavilyonu’nda gerçekleştirilen “Değişen Dünyada Güçlü Kalmak: Bilim, Spor ve Gençliğin Dönüştürücü Gücü” panelinin ardından, 14 Kasım’da Blue Zone Spor Bakanlığı Pavilyonu’nda milli okçu Mete Gazoz’un katılımıyla “Bitiş Çizgisinin Ötesinde: Daha Sıcak Bir Dünyada İnsan Sağlığını Korumak İçin Spordan Öğrenebileceklerimiz” başlıklı panel düzenlendi.
Panellerde, 31 Ekim-1 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da gerçekleştirilen iki günlük çalıştayın sonuçları değerlendirildi. Bilim insanları, milli sporcular, antrenörler ve kamu temsilcilerinin katıldığı çalışmada, iklim krizine karşı güvenli, dayanıklı ve sürdürülebilir bir spor ekosistemi oluşturulması için öneriler geliştirildi.
SPORCULARIN YENİ RAKİBİ: İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ
İklim değişikliğinin spor üzerindeki etkileri, uluslararası organizasyonlarda da kendisini gösteriyor. 2019 Doha Dünya Atletizm Şampiyonası’nda gece yarısı başlayan kadınlar maratonunu 68 sporcudan yalnızca 40’ı tamamlayabildi. Tenis turnuvalarında aşırı sıcaklara karşı mola ve erteleme kuralları yeniden düzenlenirken, kış sporları azalan kar örtüsü, açık su sporları ise yükselen su sıcaklıkları ve değişen su kalitesi nedeniyle risk altında.
Çalıştayda paylaşılan bilimsel veriler, yüksek sıcaklığın yalnızca kas gücü ve fiziksel dayanıklılığı değil, dikkat, karar verme, uyku kalitesi ve zihinsel performansı da etkilediğini ortaya koydu. Sunumlarda aktarılan araştırmalara göre, belirli deney koşullarında sıcak ortamda maksimum oksijen kullanma kapasitesi (VO₂max) ortalama yüzde 11 azalabiliyor.
Bu veriler, sporcuların yalnızca fiziksel hazırlıklarının değil, zihinsel dayanıklılıklarının ve toparlanma süreçlerinin de iklim koşulları dikkate alınarak planlanması gerektiğini gösteriyor.
BİLİM İNSANLARI VE SPORCULAR AYNI MASADA
Çalıştayın bilimsel oturumlarında Prof. Dr. Levent Kurnaz iklim değişikliğinin sporun kuralları ve coğrafyası üzerindeki etkilerini, Prof. Dr. Haydar A. Demirel yükselen sıcaklıkların sporcu fizyolojisine yansımalarını, Dr. Burçin İkiz iklim koşullarının elit sporcuların ruh sağlığı ve performansına etkilerini, Doç. Dr. Tuba Melekoğlu ise uluslararası spor organizasyonlarında yaşanan deneyimleri ve alınabilecek önlemleri değerlendirdi.
Çalıştaya olimpik okçular Mete Gazoz ve Elif Berra Gökkır, atlet Meryem Bekmez, modern pentatlet İlke Özyüksel Mihreoğlu, yelkenciler Beste Kaynakçı ve Derin Atakan, açık su yüzücüsü Aysu Türkoğlu, tenisçi İlay Yörük, bisikletçi Kaan Soylu Özkalbim ve yürüyüş atleti Salih Korkmaz da katıldı.
Farklı branşlardan sporcular, uluslararası müsabakalarda karşılaştıkları aşırı sıcakları, değişen hava koşullarının performanslarına etkilerini ve yarış güvenliğine ilişkin deneyimlerini paylaştı.
Sporcu Sağlığı, Performans, Spor Organizasyonları, Spor ve Çevre ile Politika, Yönetişim ve Gelecek başlıklarında oluşturulan beş çalışma masasında, sporcuların deneyimleri bilimsel bulgularla birlikte değerlendirilerek çözüm önerilerine dönüştürüldü.
“MÜSABAKAYI DURDURMA KARARI BİLİMSEL OLMALI”
Çalıştayın öne çıkan başlıklarından biri, hava koşullarının sporcu sağlığını tehdit ettiği durumlarda müsabakaların nasıl yönetileceği oldu.
Sporcuların güvenliğini sağlamak için müsabakaların hangi koşullarda durdurulacağı, kararın kim tarafından ve hangi bilimsel ölçütlere göre alınacağı tartışıldı. Katılımcılar, bireysel hazırlığın tek başına yeterli olmayacağını, ölçüme dayalı koruma standartlarının ve sorumlulukları açıkça belirlenmiş karar mekanizmalarının oluşturulması gerektiğini altını çizdi.

ANTALYA’DA PİLOT MODEL HEDEFİ
Yuvam Dünya Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Kıvılcım Pınar Kocabıyık, sporun iklim kriziyle mücadeledeki rolüne dikkat çekerek çalışmanın somut uygulamalara dönüşmesini hedeflediklerini kaydetti.
Kocabıyık, Gloria Sports Arena ile birlikte, Gençlik ve Spor Bakanlığı ve Türkiye Milli Olimpiyat Komitesinin desteğiyle yürütülen projenin sporcuların saha deneyimlerini bilimsel verilerle buluşturduğunu ifade etti.
Antalya’da bir spor organizasyonunda iklim risklerinin anlık takip edildiği, sporcu sağlığını koruyacak önlemlerin önceden planlandığı ve müsabakaların hangi koşullarda yapılacağına bilimsel verilerle karar verildiği bir pilot model geliştirmek istediklerini kaydeden Kocabıyık, bu modelin farklı branşlara ve organizasyonlara yaygınlaştırılmasını hedeflediklerini dile getirdi.
Özaltın Holding Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Gloria Sports Arena CEO’su Elif Özdemir Şankaya da turizm ve sporun geleceğinin doğal kaynakların korunması ve insan sağlığının gözetilmesiyle doğrudan bağlantılı olduğunu ifade etti.
Şankaya, Gloria Sports Arena olarak turizm ve spor alanındaki deneyimlerini bilimsel çalışmalarla buluşturmayı önemsediklerini ifade ederek COP31’in Antalya’da düzenlenmesinin iki sektörün geleceğini ortak bir bakış açısıyla değerlendirmek için önemli bir fırsat olduğunu ifade etti. Şankaya, konferansta ortaya çıkan bilgi ve iş birliklerinin kalıcı projelere dönüşmesi gerektiğini altını çizdi.
14 MADDELİK EYLEM ÇERÇEVESİ COP31’DE
Çalıştayın sonuçlarından hareketle hazırlanan 14 maddelik eylem çerçevesi ve “Sağlıklı Sporcular, Güvenli Spor, Sürdürülebilir Gelecek” başlıklı İklim ve Spor Bildirgesi taslağı COP31’de paylaşıldı.
Bildirge taslağı; sporcu sağlığı ve güvenliğinin önceliklendirilmesini, iklim risklerinin spor organizasyonlarının karar süreçlerine dahil edilmesini, değişen koşullara uygun organizasyon modellerinin geliştirilmesini ve sporun karbon ayak izinin azaltılmasını hedefliyor.
COP31’de uluslararası kamuoyuna sunulan çalışma, iklim krizinin spor dünyasında yarattığı risklere dikkat çekerken, sporcuların güvenliğini merkeze alan bilimsel ve ortak bir yaklaşımın geliştirilmesi için de önemli bir yol haritası ortaya koydu.