Antalya’da yapılmakta olan ‘Taraflar Buluşması’ yani COP31’in adaylığı için Türkiye ve Avustralya yarışmışlar. Mutlak çoğunluk oyunun gerektiği toplantı yeri saptamasında her iki ülke de adaylıkta diretince, merkez ülke olan Bonn’da zirvenin yapılması düşünülmüş. Bonn’un böylesi büyük bir buluşma için çok ‘kuru kalacağı!’ eleştirisi gelince, iklim toplantıları tarihinde ilk kez olarak, zirvenin iki ülke başkanlığında organize edilmesi kararlaştırılmış.Türkiye zirvenin lojistik ve operasyonel süreçlerinin genel koordinatörlüğünü alırken, Avustralya müzakereleri yürüten ülke rolünü üstlenmiş. Ev sahibi olarak Zirve Başkanlığını, yabancı muhataplarıyla tercüman aracılığıyla konuşan Murat Kurum yaparken, Avustralya’nın genç ama deneyimli politikacısı Chris Bowen Müzakereler Başkanlığını almış.
Türkiye’yi yöneten siyasi iktidarın bu rol paylaşımını, H. Bahadır Türk’ün AKP-101 kitabında belirttiği ‘çoklu fayda teorisi’ ne göre inşa ettiği anlaşılıyor. Çok isabetli olarak Antalya’daki EXPO fuar alanında düzenlenmesi kararlaştırılan ama 2016’daki ‘çiçek etkinliğinden!’ çok daha kapsamlı organizasyon gerektiren COP31 için sponsor arayışı çok uzun sürmüyor. Gözden düşmekte olan bazı büyük yüklenicilere ‘cop’ gösterilerek sponsor olmaları kabul ettirilirken, TOKİ gibi ‘içimizden olanlar’ kolaylıkla şemada yer alıyor. TOKİ, COP31 için yeterli olmadığı belirtilen etkinlik alanı inşaatı, altyapı ve çevre düzenlenmesi için 8 milyarın üstünde para harcıyor. 6 milyara yakın bir parayı da Çevre ve Şehircilik Bakanlığı veriyor. Böylece devlet adına da itibardan tasarruf edilmediği anlaşılıyor.
Mayıs ayında alelacele bir cumhurbaşkanlığı kararıyla, EXPO etkinlik alanının tam karşısına gelen 300 dönümlük, içine 42 adet futbol sahası sığabilen birinci sınıf tarım arazisi kamulaştırılıyor. Bir zamanların tarım ülkesi olan Türkiye’nin, üstünde uçakla ilaçlama yapacak denli verimli ve büyük pamuk tarlalarına asfalt dökülerek COP31 için otopark alanı yaratılıyor. Bu bölgeyi kullanan taşımacılık sektörü ‘nasiplendirme ekonomisinin’ en göze görünür bölümünü oluşturuyor. COP31 etkinlik alanı içindeki, sanatsal olanından tutun da bilimsel ve tanıtım amaçlı yüzlerce aktivitede, kimler ne ölçüde tuttuğu parmağı yalıyor, onu şimdilik kimse bilmiyor…
Avustralya’nın Müzakereler Başkanlığı’nı üstlenen Bakan Chris Bowen ülkesinin sağcı muhalefeti tarafından, hem küresel ısınmanın sınırlandırması hedefini canlı tutup hem de fosil yakıt ihracını teşvik eden politikalar yürütmesi nedeniyle eleştiriliyor. Bowen’i ülkesindeki çevre örgütleri bu konuda ‘iki yüzlülükle’ suçluyor. Bowen ülkesinde eleştiriledursun, COP31’de, komşuları olan Pasifik Ülkelerinin sesini duyurma hedefinden başlayarak çok sayıdaki kapsamlı temiz enerji toplantılarına başkanlık ediyor. Yani bizden farklı olarak Avustralya ve onun temsilcisinin küresel ısınmayla ilgili dertleri ve daha da önemlisi ülkelerine döndüğünde onlardan hesap soracak sivil toplum örgütleri var. Böylesine demokratik bir ülke ile eş başkanlık yapıyor Türkiye…
Bizim COP31’den öncelikli beklentimizin ise, küresel iklim krizi ve onun yol açacağı sorunlarla uğraşmak olmadığı görülüyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından daha geçenlerde açıklanan Milli Enerji 2040 Planında, fosil yakıtlardan ne zaman çıkacağımızı gösteren bir takvim yok. Dolayısıyla toplantıya özel uçakla gittiği ve atmosfere boşuna metan gazı saçtığı(!) için eleştirilen Avustralyalı Bakan Bowen ile karşılaştırıldığında, uçağın egzoz gazı bizde dış kapının mandalı kadar değer buluyor. Avustralya daha önce alınan karar ve verilen sözlerin bu zirvede somutluğa bürünmesi için müzakere yürütürken, biz COP31’i ‘ülkemizi ve Antalya’yı tanıtım fırsatına çevirme’ uğraşısındayız.
Siyasi iktidarın bölgedeki milletvekili ekranlarda, COP31’in bölgeleri için büyük bir tanıtım fırsatı olduğunu söylüyor. Böylece yöresine hizmet etmiş bir insan olarak seçmenlerine selam çakıyor. Şehrin yerel basını da COP31’i yalnızca bu yönüyle işliyor. Oysa aynı politikacılar, AKP’nin Avrupa’nın çöplüğüne çevirdiği Adana bölgesinden denize salınan mikro plastik kirlilik konusunda, muhalefetteki yerel belediye yönetimlerini suçlamaktan çekinmemişlerdi. COP31 sponsoru olan TOKİ’nin Alanya şehrinin kuzey yamacındaki, imar izni olmayan bölgesine devasa bloklar dikip kenti ısı adasına çevirmesinden de hiç dem vurmuyorlar. Evet, gerçekten Antalya adı tüm dünya basınında geçiyor ama o kadar. Ne hemen yanı başındaki Kemer ne Side ve diğerleri hiçbir şekilde anılmıyor. Dolayısıyla bu, bölge değil yalnızca bir şehrin tanıtımı oluyor.
Geleceğin su fakirliğinde başı çeken Antalya’da 2022 yılından 2025 yılına kadar olan üç yıllık süreçte 72 maden sahası ihaleye çıkarılmış. Ayrıca ÇED başlatılmadan, kıyak ihale olarak 472 adet(!) maden sahası ruhsatı verilmiş. Antalya su havzalarında yer alan maden ocaklarında yapılan ‘vahşi madencilik’ ile madenin yüzde 10’unun kullanılıp geri kalanın posasının nehir yataklarına atıldığı söyleniyor. Ayrıca gözenekli yapısı dolayısıyla yer altı sularını tutan kayaların da bu hoyratça yıkımdan nasibini aldığı belirtiliyor.
Devlet karayolunun araç trafiğine, hatta zirve bağlamı gereğince müthiş bir ironi sayılabilecek şekilde, bisiklet kullanımına yasaklandığı, şehirde internet aksaklığı nedeniyle tatil edilen okullarda verilen çevrimiçi eğitimin kesintiye uğradığı ama Antalya ve ülkemizin tanıtılması için hiçbir fedakarlıktan kaçınılmadığının anlaşıldığı bir zirve geçirmekteyiz. Umarız COP31 bunca masrafa değer ve ‘taraflara büyük tatminlerin sağlandığı’ bir zirve olarak kayıtlara geçer…
