HABER MERKEZİ / İlk bakışta karşılarında bir insan olduğunu düşündüren iki figür, sahneye çıktıkları anda bütün dikkatleri üzerlerine çekti. Görünüşleri, mimikleri ve izleyicilere seslenişleriyle sıradan bir sunucudan ayırt edilmeleri giderek zorlaşırken, yaptıkları şey medya dünyasında yeni bir dönemin kapısını araladı.
Dünyanın ilk biyomimetik insansı robot haber sunucuları, Çin'in başkenti Pekin'de düzenlenen Dünya Medya Zirvesi'nde ilk kez tanıtıldı. Çin devlet haber ajansı Xinhua tarafından geliştirilen iki robot, biri kadın diğeri erkek olmak üzere gerçek insan boyutlarında tasarlandı. Perşembe günü düzenlenen etkinlikte sahneye çıkan robotlar, haber sunucularının yerini alabilecekleri yönündeki tartışmaları da yeniden gündeme taşıdı.
‘ÇOK DAHA İLERİ NOKTADA’
Kadın robot sunucu Xinyan, platform üzerinde izleyicileri İngilizce “Merhaba” diyerek selamladı ve forumun açılış haberlerini okudu. Sahnedeki performansı, robotların yalnızca önceden hazırlanmış metinleri seslendiren dijital karakterlerden çok daha ileri bir noktaya taşındığını gösterdi.
Robotlar, Çinli robotik şirketi UBTECH Robotics ile Xinhua'nın ortak çalışmasıyla geliştirildi. Xinhua, robotların tüm fikri mülkiyet haklarının kendisine ait olduğunu aktardı. Tasarımlarında ise dikkat çeken bir isim yer aldı: Çinli film yönetmeni Zhang Yimou. Yönetmen, robotların görsel kimliğini ve fiziksel tasarımını üstlenerek onları insan haber sunucularına ve televizyon yayıncılığının geleneklerine mümkün olduğunca yakın hale getirdi.
YALNIZCA HABER OKUMAYACAKLAR
Robotların arkasındaki teknoloji de en az dış görünüşleri kadar dikkat çekici. Xinhua'nın haziran ayında kullanıma sunduğu yapay zeka haber platformu ve akıllı ajanı Xinhua Yudian'a bağlanan sistem sayesinde içeriklerin izlenebilir, güvenli ve kontrol edilebilir olması hedefleniyor.
UBTECH'in kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı Zhou Jian, sistemin “beyin, ifade ve kontrol” mekanizmalarını bir araya getirdiğini ifade etti. Zhou'ya göre robotlar, doğrulanmış ve güvenilir haberleri gerçek zamanlı olarak sistemden alabiliyor. Böylece üretken yapay zekanın zaman zaman ortaya çıkarabildiği uydurma bilgiler ve gerçek dışı içeriklerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Robotların üretimi, insan cildini taklit eden biyonik deri teknolojisi, işletim sistemi gereksinimleri ve duygusal dil modeli de UBTECH tarafından geliştirildi. Şirket ayrıca robotların gerçek dünyayla etkileşim kurmasını sağlayan fiziksel zeka donanımını hazırladı.
Yeni nesil sunucuların yalnızca haber okumakla sınırlı kalmayacağı belirtiliyor. Editoryal ekiplere yardımcı olmaları, bilgileri sunmaları, farklı dillerde içerik aktarmaları ve izleyicilerle gerçek zamanlı etkileşim kurmaları planlanıyor.
GAZETECİLERİN YERİNİ ALACAKLAR MI?
Tanıtımın ardından akıllara gelen en önemli soru ise robotların gazetecilerin yerini alıp alamayacağı oldu. Xinhua Yeni Medya Merkezi Direktörü Qian Tong, gazetecilerin ve editörlerin haber üretimindeki temel rolünü koruyacağını altını çizdi. Robotların bağımsız haber üreticileri olarak değil, medya çalışanlarına destek veren araçlar olarak konumlandırılması hedefleniyor.
Zirveye katılan isimler de insan odaklı, makine destekli gazetecilik anlayışının temel ilke olması gerektiğine vurguladı. İnsan muhakemesi, sahada haber takibi ve doğrulama süreçlerinin önemini koruduğu; yapay zekanın gazetecilerin yerini almaması gerektiği ifade edildi.
2018'DEKİ İLK DENEMEDEN BUGÜNE
Xinhua, yapay zeka destekli haber sunucularını ilk kez Kasım 2018'de tanıtmıştı. O dönemde gerçek sunucuların dijital görüntülerinden ve sentezlenmiş seslerinden yararlanılarak oluşturulan karakterler, geleneksel bilgisayar animasyonlarına kıyasla daha hızlı hazırlanabiliyordu. Ancak yüz ifadelerinin sınırlı olması ve ağız hareketlerindeki aksaklıklar gibi teknik sorunlar dikkat çekmişti.
Aradan geçen sekiz yılda makine öğrenimi ve yapay zeka teknolojilerindeki ilerleme, bu alandaki denemeleri çok daha ileri bir noktaya taşıdı. İnsan görünümünü taklit eden yeni robotlar, bu kez uluslararası bir medya zirvesinde izleyicilerin karşısına çıktı.
Pekin'de düzenlenen Dünya Medya Zirvesi'nin 9 Kasım'a kadar devam etmesi öngörülüyor. Robot sunucuların tanıtımı ise haber merkezlerinde insan ile makine arasındaki iş bölümünün geleceğine ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi.
