Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, Brüksel'deki 2026 AB Genişleme Forumu'nda Türkiye'nin Avrupa güvenliğinin önemli bir aktörü ve vazgeçilmez bir NATO müttefiki olduğunu dile getirdi. Stubb, çıkarların örtüştüğü alanlarda işbirliğinin derinleştirilmesi gerektiğini kaydetti.
Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, Brüksel'de düzenlenen 2026 AB Genişleme Forumu'nun açılışında katılımcılara hitap etti. Stubb, Türkiye'nin Avrupa güvenliğinin önemli bir aktörü ve vazgeçilmez bir NATO müttefiki olduğunu vurgulayarak ortak çıkarların bulunduğu alanlarda işbirliğinin derinleştirilmesi gerektiğini dile getirdi.
Türkiye ile ilişkilerde işbirliği çağrısı
Türkiye ile ilişkilerin açıkça ele alınması gerektiğini ifade eden Stubb, "Avrupa güvenliğinin önemli bir aktörü ve vazgeçilmez bir NATO müttefiki olan Türkiye hakkında da açıkça konuşmalıyız." dedi.
Stubb, "Evet, zaman zaman değerler konusunda farklılaşıyoruz ancak çoğu zaman çıkarlarımız örtüşüyor. Çıkarlarımızın örtüştüğü alanlarda işbirliği derinleştirilebilir ve derinleştirilmelidir." ifadelerini kullandı.
Helsinki Zirvesi'nden bir anekdot
Konuşmasının başında 1999'daki Helsinki Zirvesi sırasında yaşananlara ilişkin bir anekdot paylaşan Stubb, zirvenin Birliğin bugüne kadar giriştiği en kapsamlı genişleme sürecinin bir parçası olduğunu anlattı. O süreçte 6 ülkeyle katılım müzakerelerinin başlatıldığını, Türkiye'ye ise ilk kez aday statüsü verildiğini dile getirdi.
Stubb, o dönemde yan odada not tutmakla görevli olduğunu hatırlattı. Türkiye konusundaki nihai metin üzerinde çalışırken Türk tarafını Helsinki'ye gelmeye ikna etmek gerektiğini, bunun için Yüksek Temsilcilik görevine yeni başlamış olan Javier Solana'nın dönemin Başbakanı Ecevit'i ikna etmek üzere Ankara'ya gönderildiğini anlattı. Solana'nın henüz 2 görevi birden yürütmediğini ve Konsey bünyesinde görev yaptığını da kaydetti. Solana'nın Chirac'ın uçağını ödünç aldığını, Ankara'ya varıldığında uçağın camının kırıldığını ve dönüşte biraz gecikildiğini aktardı.
Ecevit'in zamanında geldiğini belirten Stubb, "Sonrası ise, bildiğiniz gibi, tarih oldu. Bence Helsinki'de alınan kararlar Avrupa'yı dönüştürdü" dedi.
2040 Vizyonu yeniden gündemde
Avrupa'nın bugün de benzer bir dönüm noktasında olduğunu söyleyen Stubb, aralarında Türkiye, Azerbaycan, Kanada ve Batı Balkan ülkelerinin de bulunduğu ülkelerin AB üyesi olmasına yönelik vizyonunu yeniden gündeme getirdi. AB ne kadar büyük olursa küresel ölçekteki güç projeksiyonunun o kadar büyük olacağını savundu.
Stubb, "2040 yılında 40 üye devletten oluşan bir AB düşünün. Bu, dünyadaki ülkelerin yüzde 20'si demek. İşte güç budur" şeklinde konuştu.
Genişlemeyi AB'nin sahip olduğu en başarılı dış politika aracı olarak tanımlayan Stubb, Rusya'nın başlattığı savaşın şokuyla Avrupa'nın askeri gücünü artırdığını ve jeopolitik bir aktör olarak ortaya çıktığını kaydetti. Büyük ve küçük birçok ülkenin istikrar, öngörülebilirlik, hukukun üstünlüğü, yüksek hayat standartları, güvenlik ve güvenilir ortaklar aradığını, bu nedenle Avrupa ile daha yakın ilişkiler kurmaya çalıştığını ve son dönemde tamamlanan ticaret anlaşmalarının bunun delili olduğunu ifade etti.
İngiltere'nin AB'ye yeniden üye olmasına da destek veren Finlandiyalı lider, "İngiltere ile birlikte çalışacak, daha derin bir stratejik ortaklık ve gelecekte muhtemel üyelik dahil bütün seçenekleri açık tutacağız. Şahsen Başbakan Burnham'ın bu meseleyi cesaretle ele almasını takdir ediyorum" dedi.
Kos ve von der Leyen'den genişleme mesajı
Açılışta konuşan Komşuluk ve Genişlemeden Sorumlu Avrupa Komisyonu Üyesi Marta Kos, "Avrupa'nın birleşmesini tamamlama" çağrısı yaptı. Kos, "Avrupa'nın geleceğini şekillendirmek istiyorsak, birleşmesini tamamlamamayı göze alabilir miyiz?" ifadelerini kullandı. AB'nin genişleme sürecinde son 25 yılın en yüksek ilerlemesinin kaydedildiğini söyleyen Kos, Rusya'nın aday ülkelere zarar vermeyi hedeflediğini ve Avrupa'nın birleşme sürecini tersine çevirmek istediğini ileri sürdü.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise Birliğin önünde uzun bir aradan sonra tekrar genişleme fırsatı bulunduğunu dile getirdi. Von der Leyen, "Uzun yıllardan sonra ilk kez önümüzde gerçek bir genişleme ihtimali var. Karadağ, katılım müzakerelerinde bitiş çizgisine yaklaşıyor. Arnavutluk etkileyici bir ilerleme kaydediyor. Hem Moldova hem de Ukrayna, olağanüstü baskılara rağmen Avrupa yolunda ilerliyor" dedi.
AB'nin daha büyük bir birlik olması ve karar alma sürecini hızlandırması gerektiğini belirten Von der Leyen, "Orta ve Doğu Avrupa ülkeleri Birliğimizin dışında kalsaydı, Rusya'nın saldırganlığıyla başa çıkmak için daha iyi bir konumda mı olurduk? Kıtamız daha güvenli mi olurdu? Dünyada daha fazla nüfuzumuz mu olurdu? Yanıt açıkça hayır" ifadelerini kullandı.