ABD'de 3 Kasım'da düzenlenen ara seçimlerin ardından Başkan Donald Trump yönetimine yönelik siyasi baskılar artıyor. Cumhuriyetçi Parti'nin Temsilciler Meclisi'ndeki liderleri, Savunma Bakanı Pete Hegseth'in azline ilişkin karar tasarısının bu hafta oylanması hâlinde bazı Cumhuriyetçi milletvekillerinin parti çizgisinden ayrılabileceği ihtimali üzerinde duruyor.
Al Arabiya'nın aktardığına göre, seçimlerde koltuklarını kaybeden Cumhuriyetçi milletvekillerinin siyasi kaygılarının azalması, Hegseth'in azline destek verme olasılıklarını artırıyor. Özellikle İran'a karşı başlatılan savaşın ardından Savunma Bakanı'na yönelik desteğin zayıflaması, parti içindeki huzursuzluğu derinleştiriyor.
Kongre'den ayrılmaya hazırlanan Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi üyesi Don Bacon, Fox News'e yaptığı açıklamada Hegseth'in Kongre'de pek sevilmediğini dile getirdi. Bacon, Axios'a ise bu hafta yapılması beklenen oylamada nasıl bir tutum sergileyeceğine henüz karar vermediğini ifade etti.
GİRİŞİMİN PERDE ARKASI
Kentucky eyaletinin Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi üyesi Thomas Massie, Hegseth'in azline ilişkin karar tasarısını oylamaya sunmaya hazırlanıyor.
Massie, Savunma Bakanı'nı Kongre'nin yetkilerini hiçe saymak ve ABD'nin İran'a karşı yürüttüğü savaşı hukuka aykırı biçimde sürdürmekle suçluyor.
Cumhuriyetçi liderlik, ara seçimlerden önce azil oylamasının yapılmasını önlemişti. Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson, bazı gündem maddelerinin oylanmasını iptal ederek milletvekillerinin çalışmalarına erken ara vermişti.
Johnson, kararının Hegseth'in azline ilişkin oylamadan kaçınma amacı taşımadığını savunmuştu. Ancak seçimlere haftalar kala yapılacak böyle bir oylamanın Cumhuriyetçiler açısından ciddi bir siyasi sorun yaratabileceği değerlendiriliyordu.
Seçim yenilgisinin ardından parti içindeki dengeler değişirken Hegseth'e yönelik eleştiriler de daha açık biçimde dile getirilmeye başlandı.
İRAN SAVAŞINA TEPKİ
Temsilciler Meclisi'ndeki Cumhuriyetçiler arasında seçim yenilgisinin sorumluluğuna ilişkin tartışmalar sürerken İran savaşı, parti yönetimine ve Trump yönetimine yöneltilen eleştirilerin merkezine yerleşti.
Axios'a konuşan Cumhuriyetçi bir Kongre üyesi, seçim yenilgisinin nedenini İran savaşına bağlayarak şu ifadeleri kullandı:
İran, İran, İran... Ara seçimlerden önce bu savaşa girmemeliydik.
Hegseth, Kongre'deki birçok Cumhuriyetçi açısından savaşın siyasi ve askerî yüzü hâline gelmiş durumda. Bu nedenle seçim sonuçlarından ve savaşın sonuçlarından rahatsız olan milletvekillerinin eleştirileri doğrudan Savunma Bakanı'na yöneliyor.
Axios'a konuşan bir başka Cumhuriyetçi milletvekili ise Hegseth'in kullandığı dilin ve kamuoyu önündeki tutumunun, İran'ın nükleer tesislerine düzenlenen saldırıların ve sonraki askerî operasyonların gerekçelerini Amerikan halkına anlatma çabalarına ciddi zarar verdiğini dile getirdi.
YÖNETİMDE HEGSETH TARTIŞMASI
Hegseth'e yönelik baskılar yalnızca Kongre ile sınırlı değil.
Axios'un haberine göre, Trump yönetimindeki bazı yetkililer de Savunma Bakanı'nın görevden alınmasını istiyor. Yönetim içinde Hegseth'in geleceğine ilişkin görüş ayrılıklarının belirginleştiği ifade ediliyor.
Buna karşın Trump, çarşamba günü gazetecilere yaptığı açıklamada Hegseth'i savunarak görevde tutmayı planladığını kaydetti.
Hegseth'in ocak ayına kadar görevde kalması durumunda, Temsilciler Meclisi'nde göreve başlayacak yeni Demokrat çoğunluk, Savunma Bakanı hakkında soruşturmalar başlatabilecek ve azil sürecini ilerletebilecek.
HEGSETH: BU BİR MASKARALIK
Savunma Bakanı Pete Hegseth ise kendisine yönelik azil girişimine sert tepki gösterdi.
Perşembe günü X hesabından yayımladığı videoda girişimi "maskaralık" olarak nitelendiren Hegseth, sürecin "öfkeli ve yenilgiye uğramış bir Kongre üyesi" tarafından yürütüldüğünü savundu.
Trump'ın desteklediği rakibi karşısında Cumhuriyetçi Parti ön seçimlerini kaybeden Thomas Massie ise Başkan'a Hegseth'i görevden alma çağrısında bulundu.
Massie, Cumhuriyetçilerin Senato'daki kontrolü kaybetmesinden önce Savunma Bakanı'nın değiştirilmesi gerektiğini belirterek şu açıklamayı yaptı:
Azil maddelerini yeniden sunmayacağım tek bir durum var: Hegseth'in istifa etmesi.
PENTAGON'DAN AZİL GİRİŞİMİNE YANIT
ABD Savunma Bakanlığı'nın baş sözcüsü Sean Parnell, Axios'a yaptığı açıklamada Hegseth'in siyasi baskılar karşısında geri adım atmayacağını bildirdi.
Parnell, bazı siyasetçilerin parti çıkarları doğrultusunda hareket ettiğini ve herhangi bir usulsüzlük bulunmadığı hâlde asılsız soruşturmalar başlatmaya çalıştığını öne sürdü.
Savunma Bakanlığı'nın yasalara uygun hareket ettiğini savunan Parnell, Hegseth'in Anayasa'yı savunmayı, Amerikan Silahlı Kuvvetleri'ne liderlik etmeyi ve ülkenin güvenliğini sağlamayı sürdüreceğini ifade etti.
Parnell açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
Demokratların asılsız soruşturma kampanyaları başlatma tehditlerine rağmen Başkan Trump'ın gündemini Savaş Bakanlığı'nda uygulamayı sürdüreceğiz. Bakan Hegseth, Başkan Trump'ın görev süresinin sonuna kadar bakanlığı yönetmeye yüzde 100 kararlıdır.
GÖREVDEN ALMAYA YETECEK Mİ?
Hegseth'in Temsilciler Meclisi'nde azledilmesi, görevinden otomatik olarak uzaklaştırılması anlamına gelmiyor.
ABD Anayasası'na göre Temsilciler Meclisi'nin azil kararı almasının ardından yargılama Senato'da gerçekleştiriliyor. Bakanın görevden alınabilmesi için Senato'da hazır bulunan üyelerin üçte ikisinin mahkûmiyet yönünde oy kullanması gerekiyor.
Bu nedenle Demokratların ocak ayında Senato çoğunluğunu devralması hâlinde bile Hegseth'in görevden alınması için Cumhuriyetçi senatörlerin de desteğine ihtiyaç duyulacak.
Cumhuriyetçi Parti içindeki görüş ayrılıkları, Hegseth'in siyasi geleceğine ilişkin belirsizliği artırırken yaklaşan oylamanın Trump yönetimi açısından yeni bir sınav olması öngörülüyor.