USD/TRY ₺50,40 +0.05%
EUR/TRY ₺55,53 -0.06%
GBP/TRY ₺66,55 -0.09%
CHF/TRY ₺60,04 +0.03%
JPY/TRY ₺31,64 +0.00%
SAR/TRY ₺13,43 +0.07%
CAD/TRY ₺35,25 -0.18%
AUD/TRY ₺34,02 -0.35%
ALTIN/GR ₺6.279 -0.02%
USD/TRY ₺50,40 +0.05%
EUR/TRY ₺55,53 -0.06%
GBP/TRY ₺66,55 -0.09%
CHF/TRY ₺60,04 +0.03%
JPY/TRY ₺31,64 +0.00%
SAR/TRY ₺13,43 +0.07%
CAD/TRY ₺35,25 -0.18%
AUD/TRY ₺34,02 -0.35%
ALTIN/GR ₺6.279 -0.02%
Beynin devasa haritası çıkarıldı: 25,5 milyon hücrelik dev beyin atlası hastalıkların şifresini çözdü
Dünya

Beynin devasa haritası çıkarıldı: 25,5 milyon hücrelik dev beyin atlası hastalıkların şifresini çözdü

0 görüntülenme 356 kelime

Beynin derinliklerinde yer alan ve hareket kontrolünden karar alma mekanizmalarına, duygu durumundan bağımlılık süreçlerine kadar hayati işlevleri yöneten "bazal gangliyon" bölgesinin bugüne kadarki en kapsamlı haritası çıkarıldı. ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri tarafından 500 milyon dolar bütçeyle başlatılan BRAIN Girişimi Hücre Atlası Ağı (BICAN) kapsamında yürütülen çalışma, Cell ve Neuron başta olmak üzere altı saygın bilim dergisinde yayımlanan 26 bilimsel makaleyle bilim dünyasına sunuldu.

Dokuz ülkeden yüzlerce araştırmacının ortaklaşa hazırladığı ve 25,5 milyon beyin hücresini içeren bu dev veri tabanı, Parkinson, Huntington, şizofreni ve bipolar bozukluk gibi nörolojik ve psikiyatrik rahatsızlıkların hücresel düzeyde anlaşılmasında yeni bir dönem başlattı.

76 MİLYON YILDIR KORUNAN 61 ORTAK HÜCRE TİPİ TESPİT EDİLDİ

Araştırma ekibi; altı insandan alınan 21 milyon beyin hücresini, makak ve marmoset maymunlarından elde edilen milyonlarca hücreyle karşılaştırarak türler arası evrimsel bir harita oluşturdu. Yapılan analizlerde, primat türleri arasında 76 milyon yıl boyunca değişmeden korunan 61 farklı beyin hücresi tipi saptandı.

Çalışmada yalnızca hücrelerin beyindeki konumları değil; DNA modifikasyonları, gen ifade (ekspresyon) biçimleri ve elektriksel aktiviteleri de kayıt altına alındı. Allen Beyin Bilimi Enstitüsü biyoinformatikçisi Michael Hawrylycz, oluşturulan bu veri tabanının tüm insan beynini eksiksiz haritalamak için temel iskelet görevi göreceğini ifade etti.

MİKROSKOP ALTINDA AYNI GÖRÜNEN HÜCRELERDE ALTI FARKLI BÖLGE BULUNDU

Bazal gangliyonun en büyük yapısı olan "striatum" bölgesini inceleyen araştırmacılar, anatomik bir sınırı bulunmayan bu dokuda moleküler düzeyde birbirinden tamamen ayrılan altı farklı alt bölge keşfetti.

Harvard ve MIT Broad Enstitüsü nörobiyologlarından Evan Macosko, mikroskop altında birbirinin aynısı gibi görünen bu hücrelerin genetik çalışma biçimlerinin tamamen farklı olduğunu altını çizdi. Araştırmada ayrıca, yaşlanmayla birlikte bu bölgeler arasındaki moleküler sınırların bulanıklaştığı, özellikle Parkinson ve Huntington hastalarında hücrelerin genetik imzalarının birbirine benzemeye başladığı belgelendi.

ŞİZOFRENİ İLE DOĞRUDAN İLİŞKİLİ NADİR NÖRONLAR BELİRLENDİ

Atlas kapsamında 27 ile 90 yaş arasındaki 178 donörden alınan dört milyon hücre üzerinde yapılan yaşlanma analizlerinde, gen ifade kalıplarına bakılarak bir kişinin biyolojik yaşının ortalama 6,6 yıl hata payıyla tahmin edilebildiği görüldü.

Çalışmanın psikiyatri açısından en kritik bulgusu ise şizofreni üzerine oldu. Araştırmacı Trygve Bakken ve ekibi, striatum bölgesinde yer alan nadir bir nöron grubunun şizofreni risk genleriyle doğrudan bağlantılı olduğunu tespit etti. Bilim insanları, bir sonraki aşamada tüm insan beyninin eksiksiz hücresel haritasını yayımlamayı hedeflediklerini bildirdi.

Paylaş:

İlgili Haberler