ÖMÜR KURT
Kış mevsimi hastalık mevsimi. Özellikle bebek ve çocuklar, ortalıkta gezinen virüslere karşı savunmasız olabiliyorlar. Son yıllarda birçoğumuzun gribal enfeksiyon zannettiği ama bebeklerin solunum yollarını ele geçiren RSV virüsü de bebek ve çocukları tehdit eden virüslerden biri.
Peki, bu kış bebekleri nasıl koruyacağız, sorumluluklarımız neler? Konuyu Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Demet Soylu’ya sordum.
BEBEKLER İÇİN BÜYÜK BİR RİSK
- Son yıllarda en sık duyduğumuz virüslerden biri olan RSV nedir ve neden kaynaklanır?
RSV (Respiratuvar Sinsityal Virus) özellikle bebeklerde ve küçük çocuklarda solunum yolu enfeksiyonlarına neden olan oldukça bulaşıcı bir virüs. Bebeklerin büyük çoğunluğu iki yaşına gelmeden RSV ile mutlaka karşılaşıyor. Bu bulaşıcı virüs büyük çocuklar ve yetişkinlerde çoğu kez basit bir nezle gibi seyretse de küçük bebeklerde bronşiolit ve zatürre gibi ciddi alt solunum yolu enfeksiyonlarına yol açıyor.
Buradaki tehlikeli durum bebeklerde solunum güçlüğüne neden olması. Özellikle bebekler yaşamlarının ilk altı ayında yüksek risk grubunda. Ancak özellikle vurgulamak isterim ki tamamen sağlıklı ve zamanında doğmuş bebekler de RSV nedeniyle hastaneye yatacak kadar ağır hastalanabilir.
BEBEKLER, KALABALIK ORTAMLARDAN UZAK TUTULMALI
- RSV’nin en yaygın olduğu zamanlar hangi aylardır? Bebekleri korumak için ne yapmak gerekir?
RSV enfeksiyonlarını ülkemizde en sık sonbahar sonundan ilkbahar başına kadar olan dönemde görüyoruz. Genellikle Ekim-Kasım ayında artmaya başlayan vakalar Aralık, Ocak ve Şubat aylarında yoğunlaşır. Ancak salgının başlangıcı ve süresi yıldan yıla değişebilir. Bu virüs, enfekte kişilerin öksürmesi, hapşırması ve solunum salgılarıyla bulaşır.
Ayrıca virüs bulaşmış eller ve yüzeyler aracılığıyla da kolaylıkla yayılabilir. Bu nedenle kış aylarında bebekleri kalabalık ve kapalı ortamlardan mümkün olduğunca uzak tutmak, hasta kişilerle temaslarını sınırlandırmak ve el hijyenine dikkat etmek önemli. Bebekleri ağır RSV hastalığından korumaya yönelik etkili antikor uygulamaları da son derece önemli. Bu uygulamalar, özellikle yaşamının ilk RSV sezonuna girecek bebekler için önemli bir koruyucu sağlık yaklaşımıdır.
- Peki, RSV geçirmiş bebeklerde uzun vadede ne gibi etkiler görülür?
Araştırmalar, özellikle yaşamın ilk yılında geçirilen RSV enfeksiyonlarının, ilerleyen çocukluk döneminde tekrarlayan hışıltı ve astım gelişme riskinde artışla ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu ilişki özellikle ağır RSV bronşioliti geçiren ve ailesinde alerji astım öyküsü olan bebeklerde daha belirgindir.
Bu nedenle RSV’yi yalnızca birkaç gün süren bir solunum yolu enfeksiyonu olarak değerlendirmemeliyiz. Ailelere önerim, özellikle küçük bebeklerde hızlı nefes alma, göğüs kafesinde çekilmeler, beslenmede azalma, nefes duraklaması ve morarma gibi belirtilere dikkat etmeleridir. Bu belirtiler ortaya çıktığında zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
- Peki, çözümü nedir?
Halk arasında “RSV iğnesi” olarak bilinen antikor uygulaması bebeğin kendi bağışıklığının antikor üretmesini beklemeden korunmasını sağlar. Bu bir bir aşı değildir. Tek doz uygulama, çoğu bebekte yaklaşık beş ay boyunca, yani bir RSV sezonu süresince koruyuculuk sağlayabilir ve bebekleri RSV’nin ağır sonuçlarından korumayı hedefler. Bilimsel çalışmalar bu uygulamanın RSV’ye bağlı ciddi alt solunum yolu enfeksiyonlarını ve hastaneye yatışları belirgin ölçüde azalttığını göstermektedir.
UYARI VE ÖNLEMLERE UYULMALI
- Bebeğinizi özellikle RSV sezonunda hasta kişilerden ve kalabalık kapalı ortamlardan koruyun.
- Bebeğe dokunmadan önce ellerinizi mutlaka yıkayın.
- Nezle veya öksürüğü olan kişilerin bebeği öpmesine ve temasta bulunmasına izin vermeyin.
- Evde sigara içilmesine izin vermeyin.
- Anne sütüyle beslenmeyi destekleyin.
- Bebeğinizin rutin aşılarını zamanında yaptırın.
- RSV’ye karşı koruyucu antikor uygulaması konusunda çocuk hekiminizden bilgi alın.
- RSV bir virüs olduğu için antibiyotiklerin rutin tedavide yeri yoktur. Solunum sıkıntısı, oksijen düşüklüğü veya beslenememe gelişen bebeklerde hastanede yatarak tedavi gerekebilir.
- Ailelerin bilmesi gereken önemli noktalardan birisi de RSV’de hastalığın ciddiyetini yalnızca ateşin yüksekliği değil, bebeğin nasıl nefes aldığı ve ne kadar iyi beslendiği belirler.
EVDE DENEYİN
Oyuncaklardan vazgeçme etkinliği
Bu hafta çocuklar vazgeçebilecekleri oyuncakları seçsinler, onları temizlesinler. Sonra da başkalarının yararlanabilmesi için ilgili kurumlara teslim edin. Böylece çocuklar paylaşmanın ve vazgeçebilmenin değerini anlayacaklar.
HAFTANIN KİTABI
“İşimiz Acele” kitabı insanların neden bu kadar acele ettiğine odaklanıyor, eğlenceli çizimleriyle güldürüp düşündürüyor.
Yayınevi: Büyücek Çocuk
Yazar: Enes Durmuş
Yaş: 8+
Sayfa: 126
HAFTANIN ETKİNLİĞİ
Benim küçük bahçem
Bu atölyede çocuklar ünlü ressam Georgia O’Keeffe’in çiçeklerini tanıyacak ve kendi çiçeklerini tasarlayacaklar.
Yer: Ankara-Erimtan Arkeoloji ve Sanat Müzesi
Tarih: 15 Kasım Pazar
Saat: 12.00
Kayıt ve bilgi: (0312) 311 04 01
HAFTANIN ŞARKISI
Bu hafta çocuklarınızla ve torunlarınızla birlikte Yumurcak Adamlar’dan “Tren Gelir Hoş Gelir” adlı şarkıyı dinleyin ve bu eser hakkında sohbet edin.
