Modern insanın atalarının Afrika’dan çıkıp Avrasya’ya yayılma sürecinde Arap Yarımadası’nın oynadığı role dair bilim dünyasında yeni bir dönem açıldı. Bugün büyük ölçüde çöl ikliminin hakim olduğu bölgenin geçmişte nemli ve kurak dönemler arasında gidip geldiği bilinirken, Suudi Arabistan’ın güneyindeki antik Mundafan gölü kıyısında yürütülen kazılar tarih öncesi insan zekasına dair benzersiz kanıtlar sundu. Science’ta yayımlanan araştırmada arkeologlar, 'Uruq Aljelibah adı verilen 125 bin yıllık kamp alanında toplam 5 bin 511 taş alet inceleyerek insanlık tarihinin en eski zehirli silah teknolojilerinden birini belgeledi.
TAŞ UÇLARDA "OK ZEHRİ AĞACI" BİLEŞİKLERİ TESPİT EDİLDİ
Kazı alanından çıkarılan taş uçlar üzerinde yüksek çözünürlüklü kimyasal ve mikroskobik analizler gerçekleştiren bilim insanları, silahların yüzde 84'ünde organik kalıntılara, yüzde 49'unda ise aletlerin ahşap saplara monte edildiğini gösteren reçine ve bitki lifi izlerine ulaştı.
Çalışmanın yazarlarından Chris Clarkson, taş uçları saplara sabitlemek için Mısır pelesenki ve sakız ağacı reçinelerinin kullanıldığını kaydetti. Ancak araştırmadaki en çarpıcı bulgu, av silahlarının uçlarında halk arasında "ok zehri ağacı" olarak bilinen Acokanthera schimperi bitkisine ait ölümcül toksik bileşiklerin saptanması oldu. Bu veri, tarih öncesi insanların sadece basit taş aletler değil, birden fazla malzemeyi birleştirerek kimyasal zehirle güçlendirilmiş gelişmiş av sistemleri ürettiğini kanıtladı.
YEŞİL ARABİSTAN DÖNEMİNDE SU AYGIRI VE DEVE KUŞU AVLANIYORDU
Araştırmanın ortak yazarlarından Frans van Buchem, antik Mundafan gölü kıyısının 125 bin yıl önce bugünkü çöl görünümünden tamamen farklı olduğunu; tatlı su kaynakları, geniş otlaklar ve ormanlarla kaplı zengin bir ekosisteme ev sahipliği yaptığını altını çizdi.
Kamp alanında bulunan kemik kalıntıları, zehirli silahlarla donanmış bu avcı-toplayıcı toplulukların göl çevresinde yaşayan su aygırı, manda, deve, deve kuşu ve ceylan gibi iri otçul hayvanları avlayıp işlediğini gösterdi.
ARAP YARIMADASI SADECE BİR GEÇİŞ KORİDORU DEĞİL, KALICI YAŞAM ALANIYDI
Kazı alanında av silahlarının yanı sıra ahşap işçiliği ve bitki işleme faaliyetlerine dair izlerin de bir arada korunmuş olması arkeologlar tarafından nadir bir buluntu topluluğu olarak değerlendirildi.
Bilim insanları, elde edilen bulguların Arap Yarımadası'nın erken insanlar için yalnızca geçici bir göç koridoru olmadığını, nemli iklim dönemlerinde karmaşık hayatta kalma stratejilerine sahip toplulukları uzun süre barındıran elverişli bir yaşam merkezi olduğunu ortaya koyduğunu ifade ediyor.
