AFAD Başkanı Ali Hamza Pehlivan, COP31 alanında Spikeri Büşra Arslantaş'ın sorularını yanıtladı. İklim değişikliği kaynaklı yaşanan afetlerde, can kayıplarının önüne geçebilmek için risk azaltma çalışmalarının önemine değinen Pehlivan, Türkiye'nin afet yönetimi tecrübelerini COP31 kapsamındaki söyleşi ve panellerde diğer ülkelerle paylaşacağını ifade etti.
Büşra Arslantaş: Antalya'da iklim krizinin yol açtığı afetler de konuşuluyor. AFAD'ın sahadaki tecrübesinden bakınca, can kayıplarını azaltmak için bu zirveden sizce hangi somut karar çıkmalı?
Ali Hamza Pehlivan: Ben direkt risk azaltma demek istiyorum. Çünkü malumunuz dünyada genel anlamda doğa kaynaklı, insan kaynaklı afetlerin sayısı ve etki derecesi giderek artıyor maalesef. Birleşmiş Milletler Risk Azaltma Birimi'nin paylaştığı bir veri var. 2000 ila 2020 yılları arasında, yani 20 yıllık dönemde, önceki 20 yıla göre iklim değişikliği kaynaklı afetlerin sayısında yüzde 83 artış olmuş maalesef. Ve 6.600'ün üzerinde afet kaydedilmiş, bu sebepten kaynaklandığı değerlendirilen. Bu tabloya baktığımızda bizim muhakkak riskleri tespit etmemiz, riskleri analiz etmemiz, anlamlandırmamız ve bu risklerin azaltılmasına yönelik planlar yapıp bunları hayata geçirmemiz gerekiyor. Nitekim Antalya'da ev sahipliği yapmış olduğu ülkemizin bu COP zirvesinin ana teması da uygulama. Sürdürülebilir uygulamayı ortaya koymak.
Biz AFAD olarak da kurulduğumuz günden bugüne bütünleşik afet yönetimi dediğimiz bir anlayışla hareket ediyoruz. Ne demektir bu? Afet öncesi hazırlık, risklerin tespiti, azaltılması, mümkünse bertarafı, afet anında etkin müdahale ve afet sonrasında da iyileştirme. İşte 6 Şubat sonrası depremi hisseden, yaşayan, o yıkımların gerçekleştiği illerde yaptığımız o ayağa kalkma sürecinde olduğu gibi. Dolayısıyla risklerin arttığı bir dünyada onların azaltılmasına yönelik muhakkak ulusal değil, sadece uluslararası düzeyde de bir irade ortaya konulması gerekir. Biz de AFAD olarak bunun kendi ülkemizdeki boyutuyla takipçisiyiz.
Büşra Arslantaş: Siz de dikkat çektiniz. Afetler sınır tanımıyor ama her ülkenin hazırlık imkânı da aynı değil. Türkiye'nin afet tecrübesini diğer ülkelere aktaracağı ortak eğitim ve erken uyarı çalışmalarını kapsayan bir iş birliğine Antalya öncülük edebilir mi?
"AFET YÖNETİMİNDE TECRÜBELİYİZ"
Ali Hamza Pehlivan: Kesinlikle edebilir ve ediyor da. Aslında biz AFAD olarak, tabii biliyorsunuz, bütün ilgili kurum ve kuruluşların kendi alanında hem ulusal çalışmaları var hem uluslararası çalışmaları var. Bizim de dünya genelinde 42 ülke ile 62 memorandum dediğimiz afet yönetimi alanında anlaşmamız var. 15 uluslararası örgütün ya üyesiyiz ya paydaşıyız ya diyalog ortağıyız. Birleşmiş Milletler bunların tabii en önde gelenlerinden birisi.
Dolayısıyla biz her platformda hem kendi tecrübelerimizi aktarıyoruz. Biz afetlerin hemen hemen bütün türlerini yaşayan bir ülkeyiz. Depremlerden sellere, taşkınlara, heyelanlara, çığlara kadar bütün afet türlerini hemen hemen yaşıyoruz. Bu da bize ciddi bir birikim oluşturuyor. Her geçen gün yaşadığımız hadiselerden de çıkarımlarda bulunarak kapasitemizi artırıyoruz. Personel kapasitemizi artırıyoruz. Teknolojiyi daha çok devreye sokuyoruz. Artık çağın gerektirdiği bütün teknolojileri kullanıyoruz. Yapay zekâ da dâhil. Arama kurtarma kapasitemizi artırıyoruz. Bir yandan da az önce risk azaltmayla başladık. Onu da ifade etmek isterim. Türkiye Afet Risk Azaltma Planımız var. İllerde de İl Risk Azaltma Planlarımız var. Birinci uygulama döneminde, 2020-2026 yılları arasında 16.600 eylem belirlemiştik. 2.700'ü kırmızı eylem ve bunları yüzde 65-70 nispetinde çok şükür yerine getirdik. Bunları paylaşıyoruz. Bu platformda da panellerimiz olacak. Panellerde ben de dâhil olmak üzere bütün arkadaşlarımız, birim yöneticilerimiz, işin uzmanları gelecekler, anlatacaklar. Bunu dünya kamuoyuyla paylaşacağız.
Ayrıca kurmuş olduğumuz pavilyonda 55 ayrı sunum ve söyleşi gerçekleştireceğiz. Burada da bugüne kadar yaptığımız çalışmalar, AFAD'ımızın kapasitesi ve dünya ölçeğinde yaptığımız çalışmalar aktarılacak. Bizim sadece insani yardım başlığı altında beş kıtada 85-88 ülkeyle iletişimimiz var, ortak çalışmalarımız var. Birleşmiş Milletler bünyesindeki bütün ülkelerle de afet yönetimiyle ilgili, tabii konusuna göre değişen ölçüde ilişkilerimiz var. Dolayısıyla bu platformları da fırsat olarak değerlendiriyoruz.
Hem ikili görüşmeler yapıyoruz hem birebir görüşmeler gerçekleştiriyoruz. Söyleşilerle, panellerle, sunumlarla ve bildirilerle bunları hem muhataplarımızla hem de bütün dünyayla paylaşmaya çalışıyoruz.
