AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa’nın yapay zekada teknolojik bağımsızlığını güçlendirmek ve küresel rekabette öne çıkmak için en az 500 milyar avroluk yatırıma ihtiyaç duyduğunu aktardı. 7 yapay zeka gigafabrikası için yaklaşık 30 milyar avroluk kaynak harekete geçirilecek.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa’nın yapay zeka alanındaki teknolojik bağımsızlığını güçlendirebilmesi için en az 500 milyar avroluk yatırıma ihtiyaç duyulduğunu kaydetti.
İrlanda’nın başkenti Dublin’de gayriresmi AB Liderler Zirvesi düzenlendi. Zirvenin ardından von der Leyen ile AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, İrlanda Başbakanı Micheal Martin’le birlikte ortak basın toplantısı yaptı.
Von der Leyen öncelikleri sıraladı
Liderler, Mistral Üst Yöneticisi (CEO) Arthur Mensch ve Nobel ödüllü Geoffrey Hinton ile yapay zekanın fırsatlarını ve risklerini görüştü. Von der Leyen, bu teknolojinin gelecek on yılları şekillendireceğini ifade etti.
Von der Leyen, "Her nesil, önümüzdeki on yılları şekillendiren teknolojik bir dönüm noktasıyla karşı karşıya kalır. Bizim neslimiz için bu dönüm noktası yapay zekadır. Avrupa'nın bu konuda doğru adımları atması şart." dedi.
Avrupa’nın dünya çapında sanayi kuruluşları, köklü bir üretim geleneği, güçlü bilimsel uzmanlığı ve büyük miktarda değerli sanayi verisi var. Von der Leyen’e göre bu güçlü yönler küresel liderliğe dönüştürülmeli.
Önceliklerinin yapay zekanın hızla ve yaygın biçimde kullanılması, teknolojik kapasite ve bağımsızlığın güçlendirilmesi ve güven oluşturacak açık kuralların belirlenmesi olduğunu dile getirdi. AB’de işletmelerin ortalama yüzde 37’sinin yapay zeka kullandığını anlatan von der Leyen, yapay zekayı "ekrandan gerçek dünyaya taşımak" istediklerini ifade etti.
Yapay zekanın en fazla değer ve etki oluşturabileceği sektörlere odaklandıklarını da sözlerine ekledi. Somut adımlar içeren çalışmanın ilk bölümü iki hafta içinde açıklanacak.
Gigafabrikalar için 30 milyar avro
Avrupa büyük ölçekli hesaplama kapasitesine ihtiyaç duyuyor. Araştırmacılar ve girişimler, Avrupa genelindeki 19 yapay zeka fabrikası üzerinden süper bilgisayar altyapısına erişebiliyor. Von der Leyen, bu altyapıyı yapay zeka gigafabrikalarıyla genişlettiklerini ifade etti.
Von der Leyen, "Halihazırda planlama aşamasında olan 7 adet yapay zeka gigafabrikası bulunuyor ve bu tesisler için yaklaşık 30 milyar avroluk bir kaynak harekete geçirebiliriz." diye konuştu.
Daha fazla işlem kapasitesi, Avrupa’nın yapay zeka modellerini geliştirmesinde kilit öneme sahip. Von der Leyen, şu ifadeleri kullandı:
"Yapay zeka konusunda bahsettiğim hedefler devasa yatırımlar gerektiriyor. Tahminlerimize göre en az 500 milyar avroluk bir yatırıma ihtiyaç var."
Avrupa, ABD’den daha fazla teknoloji girişimi kuruyor. Ancak çok sayıda şirket büyümek için gerekli desteği bulamıyor. Bu nedenle Scaleup Europe Fonu’nu kurduklarını aktaran von der Leyen, çiplere, hesaplama kapasitesine ve en ileri yapay zeka modellerine yönelik büyük yatırımlardaki açığın giderilmesi gerektiğini kaydetti. Tasarruf ve Yatırım Birliği’nin tamamlanması ile özel yatırımların çekilmesi de bu açığın kapatılması için önem taşıyor.
AB’nin bir sonraki uzun vadeli bütçesi de bu hedefi yansıtmalı. Liderlerde teknolojik bağımsızlığın finansmanı konusunda ortak bir irade gördüğünü belirten von der Leyen, bir sonraki toplantıda iddialı bir teklif sunacağını bildirdi.
Yapay zekada güven vurgusu
Costa, liderlerin yapay zeka konusunda ilk kapsamlı görüşmelerini yaptığını kaydetti. Yapay zekayı çağın en önemli teknolojisi olarak niteleyen Costa, Avrupa’nın bundan üretkenlik artışından kamu hizmetlerinin iyileştirilmesine kadar çeşitli alanlarda yararlanması gerektiğini kaydetti. Risklerin de etkin şekilde yönetilmesi şart.
Costa’ya göre Avrupa, stratejik özerkliği sağlamak için yapay zeka değer zincirinin kritik alanlarında öncü ve bağımsız bir aktör olmalı. Kendi rekabetçi modellerini geliştirmek için kamu ve özel sektör yatırımlarını harekete geçirmesi gerekiyor. Küresel rakiplere yetişmek için ise önemli ilave finansman lazım. AB’nin gelecek uzun vadeli bütçesi ile yeni Avrupa Rekabetçilik Fonu bu noktada belirleyici rol oynayacak.
Costa, kıtanın yapay zekada dışa bağımlılığı azaltmasının ve uygun fiyatlı temiz enerjiye erişmesinin de önemli olduğunu dile getirdi. Risklerin yönetilmesine yönelik açık denetim mekanizmalarını toplumun güveni için ön koşul olarak tanımlayan Costa, "Güven olmadan yapay zeka stratejisi başarılı olamaz." dedi.
Costa, "Yapay zekayı güvenli ve insan odaklı hale getirmek için küresel standartların ve sorumlu bir küresel yönetim çerçevesinin oluşturulmasına katkıda bulunmalıyız" ifadelerini kullandı. AB’nin yapay zeka yönetişimindeki deneyimini küresel standartları şekillendirmek için kullanabileceğini söyleyen Costa, Birliğin G7, G20 ve Birleşmiş Milletler (BM) bünyesindeki tartışmalarda etkin olması gerektiğini altını çizdi.
Yapay zekanın iş gücü piyasasına ve Avrupa’nın sosyal modelinin sürdürülebilirliğine etkileri de değerlendirilmeli. Costa, konunun 5 Şubat’taki AB Liderler Zirvesi’nde yeniden görüşüleceğini ekledi.
Ukrayna için Avrupa müzakere ekibi
Zirvede Ukrayna’daki durum ve barış çabaları da ele alındı. Costa, "Tutumumuz açık. Avrupa'nın güvenliği, Ukrayna'nın güvenliği ile başlar" dedi. Devam eden barış sürecini desteklemeye kararlı olduklarını da dile getirdi.
Costa, "Bugün liderler, Ukrayna'da barış müzakereleri için Avrupa ekibinin AB kurumları ve Gönüllüler Koalisyonu'nun E5 grubundan oluşması konusunda anlaştı" diye konuştu. E5 grubunu İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya ve Polonya oluşturuyor. Müzakere ekibi, birlik içinde yakın koordinasyonla hareket edecek. Costa, önümüzdeki haftaların Rusya’nın savaşı sona erdirmeye ne kadar hazır olduğunu göstermesi açısından önem taşıdığını kaydetti.
Von der Leyen, Avrupa’nın barış görüşmelerinde bulunmasının Ukrayna’nın ve Avrupa’nın çıkarlarını korumak için önemli olduğunu ifade etti. Rusya’yı masaya getirmenin en iyi yolu Ukrayna’ya desteği ve Rusya üzerindeki baskıyı sürdürmek. Von der Leyen, "Bu nedenle yakında 22. yaptırım paketimizi önereceğiz. Bir sonraki AB Liderler Zirvesi’nden önce de Komisyon, Ukrayna’nın 2027 yılı finansman açığını kapatmaya yönelik bir öneri sunacak" dedi.
Martin ise "Hedefimiz, Ukrayna için kalıcı ve adil bir barış ile sürdürülebilir bir çözüm" ifadelerini kullandı. Ev sahibi ülkenin başbakanı, Avrupa’nın AB kurumları ve E5 grubu tarafından temsil edilmesini destekledi.
Basın toplantısının soru cevap bölümünde, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’ın sabah gazetecilere dış politikada Avrupa’yı temsil etmek üzere seçildiğini söylediği hatırlatıldı. Liderlerin neden 6 kişilik bir ekip belirlediği soruldu. Costa, diğer tarafların da heyetlerle müzakerelere katıldığını dile getirdi: "ABD Başkanı Donald Trump’ın müzakere ekibine bakın, bir değil iki kişiler. Ukrayna’nın heyetinde de sanırım üç ya da dört kişi var. Bu normal. Avrupa söz konusu olduğunda ise özellikle normal"
Costa, AB Konseyi’nin ortak dış politika ve güvenlik politikasında devlet ve hükümet başkanları düzeyinde birliği temsil ettiğini ifade etti. AB Komisyonu da ortak politika alanlarında dış temsili üstleniyor.
Aynı soruya von der Leyen, "Bizi kimin temsil edeceğine biz karar veririz. Bugün de bunu yaptık. 27 egemen ülke ve AB kurumları olarak, nasıl temsil edileceğimize karar verdik" yanıtını verdi. Von der Leyen, "Şimdi müzakerelerde neden bulunduğumuz da çok açık. Çıkarlarımızı korumak ve Ukrayna’yı desteklemek istiyoruz" ifadelerini kullandı.
