ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarında füze üretim tesisleri ve askeri altyapı ağır hasar görmesine rağmen Tahran yönetiminin cephaneliğini yeniden oluşturmaya devam ettiği bildirildi.
Wall Street Journal'ın (WSJ) ABD istihbarat kaynaklarına dayandırdığı haberine göre İran, 1500 ila 2500 arasında füzeye sahip olmayı sürdürüyor.
Bu durum, olası yeni bir savaşta ABD'nin ve bölgedeki müttefiklerinin askeri hedeflerinin İran tarafından vurulabileceğine işaret ediyor.
İstihbarat değerlendirmeleri, Trump yönetiminin İran'ın askeri kapasitesinin büyük ölçüde ortadan kaldırıldığı yönündeki açıklamalarına karşı farklı bir tablo ortaya koydu.
ABD'li yetkililer, füzelerin ne kadarının kullanıma hazır olduğunun ve ne kadarının depolarda bulunduğunun kesin olarak belirlenemediğini ancak İran'ın hâlâ önemli bir askeri kapasiteye sahip olduğunu altını çizdi.
İRAN FÜZE STOKLARINI YENİDEN DOLDURUYOR
ABD'li yetkililere göre İran, füze üretim tesislerinin uğradığı ağır hasara rağmen askeri kapasitesini yeniden oluşturmaya çalışıyor.
Tahran yönetiminin üretim faaliyetlerini savaş öncesine kıyasla daha yavaş sürdürdüğü, ancak çatışmalar başlamadan önce depoladığı parçaları kullanarak yeni füzeler üretebildiği aktarıldı.
İran'ın ayrıca çok sayıda insansız hava aracı ve kısa menzilli füzeye sahip olduğu ifade edildi.
İsrail ordusunun değerlendirmelerinde de İran'ın elinde 1500'den fazla balistik füze bulunduğu tahmin ediliyor.
Ancak bölgedeki yetkililerin hesaplamaları arasında farklılıklar bulunuyor ve İran'ın gerçek füze kapasitesi kesin olarak bilinmiyor.
SAVAŞ ÖNCESİ CEPHANELİĞİNİN YARISINDAN FAZLASINI TOPARLADI
Trump'ın ilk başkanlık döneminde ABD Savunma Bakanlığında görev yapan Simone Ledeen, İran'ın elinde en az 1500 füze bulunmasının bile önemli bir askeri toparlanmaya işaret ettiğini kaydetti.
Ledeen'e göre bu sayı, Tahran yönetiminin savaş öncesinde sahip olduğu tahmin edilen füze cephaneliğinin yarısından fazlasını yeniden oluşturduğunu gösteriyor.
İran'ın Haziran 2025'te yaşanan 12 günlük savaş ile şubat ayında başlayan yeni çatışmalar arasındaki dönemde füze stoklarını tamamen yenilemeyi başardığı da ifade edildi.
İran'ın balistik füzeleri, İHA'ları ve geliştirdiği operasyonel taktikleri kullanarak bölgedeki ABD askeri tesislerini, radarları ve erken uyarı sistemlerini hedef almaya devam ettiği bildirildi.
ABD'li ve İsrailli yetkililere göre bu saldırılar, bölgedeki bazı Amerikan askeri unsurlarının daha güvenli görülen İsrail'e taşınmasına neden oldu.
NETANYAHU YENİ SALDIRILAR İÇİN BASTIRIYOR
Washington'da İran'a yönelik yeni askeri operasyon ihtimali tartışılırken Trump'ın şimdilik geniş çaplı bombardımanlara yeniden başlamak yerine ekonomik yaptırımları ve ablukayı sürdürmeyi tercih ettiği ifade edildi.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in, İran yönetimindeki sertlik yanlısı bir yetkiliyle diplomatik temas kurmaya çalıştığı ancak Trump'ın kendisine bu girişimleri sonlandırarak iç politika meselelerine odaklanma talimatı verdiği aktarıldı.
Öte yandan Basra Körfezi'ndeki ABD müttefiklerinin, yeni bir savaşın başlamasını istemedikleri ve Amerikan saldırılarına karşılık İran füzelerinin hedefi olmaktan endişe duydukları ifade edildi.
İsrail'de geçen ay yapılan seçimlerin ardından geçici başbakanlık görevini sürdüren Binyamin Netanyahu'nun ise İran'a yönelik yeni askeri operasyonlar düzenlenmesi için Washington'a baskı yaptığı aktarıldı.
Bu kapsamda İsrail dış istihbarat servisi Mossad'ın Direktörü Roman Gofman'ın cuma günü Washington'a giderek ABD'li yetkililerle İran konusunda görüşmeler gerçekleştirdiği bildirildi.
TRUMP: TAM ZAFER İSTİYORUZ
ABD Başkanı Donald Trump, Gaziler Günü dolayısıyla çarşamba günü yaptığı konuşmada, İran'a karşı elde edildiğini savunduğu askeri zaferin henüz tamamlanmadığını dile getirdi.
Trump, "Kazandık. Şimdi mesele ne zaman bitirmek istediğimiz. Yüzde 93'lük değil, tam bir zafer elde etmeliyiz. Zaferimiz tam olacak" ifadelerini kullandı.
Trump, radyo sunucusu Hugh Hewitt'e verdiği röportajda ise başkanlık görev süresinin sonunda İran'daki mevcut yönetimin iktidarda kalmasının ABD açısından bir "yenilgi" anlamına geleceğini savundu.
Beyaz Saray'dan bir yetkili de İran'a yönelik "Epic Fury" (Destansı Öfke) adı verilen askeri operasyonun İran güçlerini etkisiz hale getirdiğini ve ekonomik baskı kampanyasının Tahran yönetimini daha önce görülmemiş ölçüde zayıflattığını öne sürdü.
İRAN'IN GERÇEK FÜZE KAPASİTESİ NEDEN BELİRLENEMİYOR?
İran'ın elindeki füze sayısının kesin olarak hesaplanması, ABD istihbarat servisleri açısından da önemli bir sorun oluşturuyor.
Londra King's College'da konuk araştırmacı olarak görev yapan eski CIA analisti Jim Lamson, İran'ın füze programını büyük bir gizlilik içinde yürütmesinin ve üretim kapasitesine ilişkin belirsizliklerin hesaplamaları zorlaştırdığını ifade etti.
Lamson'a göre İran'da çok sayıda farklı füze üreticisinin bulunması ve yer altı tesislerinde depolanan hazır parçalar da gerçek kapasitenin belirlenmesini güçleştiriyor.
Önemli sorulardan biri, İran'ın depolarındaki parçaları kullanarak ne kadar yeni füze üretebileceği.
Lamson, savaş öncesindeki füze stoklarına ilişkin tahminlerin bile net olmadığını vurgulayarak gizli istihbarat bilgilerine erişildiğinde dahi hesaplamalara duyulan güvenin son derece düşük olabileceğini ifade etti.
YER ALTI FÜZE TESİSLERİNDE DİKKAT ÇEKEN GELİŞME
Wall Street Journal'ın nisan ayında yayımladığı haberde, İran'ın yer altındaki tesislerinde binlerce kısa ve orta menzilli balistik füze depoladığı belirtilmişti.
ABD ve İsrail bombardımanlarının bu tesislerin girişlerinde çökmelere yol açtığı, ancak daha sonra elde edilen uydu görüntülerinin İran'ın bazı tesislere yeniden erişim sağladığını gösterdiği aktarıldı.
Tahran yönetiminin enkaz kaldırma ve kazı çalışmalarıyla yer altı depolarının bir bölümünü yeniden kullanılabilir hale getirdiği ifade edildi.
İsrailli bir yetkili, bu tesislerde depolanan füzelerin büyük olasılıkla zarar görmeden korunduğunu kaydetti.
Gazete, eylül ayında da İran'ın önceden depoladığı parçaları kullanarak balistik füze üretimini yeniden başlattığını bildirmişti.
İRAN'A RUSYA DESTEĞİ
İran'ın yalnızca füze stoklarını yenilemekle kalmadığı, saldırılarının etkinliğini de artırdığı ifade edildi.
Habere göre Tahran yönetimi, Rusya gibi müttefiklerinden sağladığı destekle istihbarat toplama ve hedef belirleme kapasitesini geliştirdi.
İran ordusunun ayrıca balistik füzeler ile İHA'ları birlikte kullanarak daha etkili saldırılar gerçekleştirmeye başladığı ifade edildi.
Washington merkezli jeopolitik risk analiz şirketi Trends US'in üst düzey yöneticisi Bilal Saab, İran'ın askeri kapasitesinin yalnızca elindeki füze sayısıyla değerlendirilmemesi gerektiğini altını çizdi.
Saab, İranlı komutanların saldırılarının etkinliğini artıran yeni yöntemler geliştirdiğini belirterek silahların kullanım biçiminin de en az cephaneliğin büyüklüğü kadar önemli olduğunu dile getirdi.
ABD SAVUNMA BAKANINDAN "TARİHİ ZAFER" AÇIKLAMASI
İran'ın askeri kapasitesini yeniden oluşturduğuna yönelik istihbarat değerlendirmelerine rağmen ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Washington'ın kesin bir askeri zafer kazandığı görüşünü yineledi.
Altı ay aradan sonra ilk basın toplantısını salı günü düzenleyen Hegseth, İran'ın savunma sanayisi altyapısının ortadan kaldırıldığını ve ülkenin nükleer sanayi tesislerinin yüzde 80'inden fazlasının imha edildiğini öne sürdü.
Hegseth, "Hangi ölçütle değerlendirirseniz değerlendirin, tarihi bir askeri zafer elde ettik" dedi.
Ancak ABD ve İsrail istihbaratından aktarılan değerlendirmeler, İran'ın ağır kayıplara rağmen füze kapasitesinin önemli bir bölümünü koruduğuna ve olası yeni çatışmalara hazırlandığına işaret ediyor.
