Dünya genelinde 140 ülkeden 3,2 milyon gencin verileriyle hazırlanan küresel araştırma, fiziksel aktivitede endişe verici bir tablo ortaya koydu. Yaklaşık 240 milyon ergenin haftanın hiçbir günü yeterli düzeyde hareket etmediği belirlenirken kızların erkeklerden daha hareketsiz olduğu görüldü. Üstelik 15 yıldır kayda değer ilerleme sağlanamaması endişeyi artırdı.
Dünya genelinde gençlerin ne kadar hareket ettiği mercek altına alındı. The Lancet Global Health'te yayımlanan araştırmaya göre, 2025 yılında 11-17 yaş grubundaki yaklaşık 240 milyon ergen, yani her dört gençten biri, haftanın hiçbir gününde en az 60 dakika orta veya yüksek yoğunlukta fiziksel aktivite yaptığını bildirmedi. Gençlerin haftalık ortalama aktif gün sayısının ise 2010'dan bu yana neredeyse değişmediği görüldü.
240 MİLYON GENÇ HAFTANIN HİÇBİR GÜNÜ YETERİNCE HAREKET ETMİYOR
Araştırma, 140 ülkede gerçekleştirilen 389 nüfus temelli anketin verileri kullanılarak hazırlandı. Çalışmada 11-17 yaş arasındaki 3,2 milyondan fazla ergenin verileri incelendi. Bu örneklem, dünya genelindeki ergen nüfusunun yaklaşık yüzde 59'una karşılık geldi.
Araştırmacılar, gençlerin okulda, okula gidip gelirken veya boş zamanlarında toplamda en az 60 dakika orta ya da yüksek yoğunlukta fiziksel aktivite yaptığı günleri "aktif gün" olarak değerlendirdi.
Sonuçlara göre gençler haftada ortalama yalnızca 2,7 gün bu seviyeye ulaşabildi. Haftanın yedi günü aktif olduğunu bildirenlerin oranı ise sadece yüzde 14'te kaldı.
15 YILDIR TABLO NEREDEYSE DEĞİŞMEDİ
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de küresel ölçekte ilerleme sağlanamaması oldu. Gençlerin haftalık ortalama aktif gün sayısı 2010 ile 2025 arasında 2,7 gün seviyesinde kaldı.
DSÖ'nün hedefi, 2010'a kıyasla fiziksel hareketsizlik oranını 2030 yılına kadar yüzde 15 azaltmak. Ancak son değerlendirmeye göre hiçbir ülke hedefe ulaşma yolunda ilerlemiyor.
KIZLAR ERKEKLERDEN DAHA AZ HAREKET EDİYOR
Araştırmada kız ve erkek ergenler arasındaki fark da vurguladı. 2025 yılında erkekler haftada ortalama 3 gün aktif olurken kızlarda bu sayı 2,4 gün olarak hesaplandı. Kızların hareketlilik düzeyinin yaş ilerledikçe daha da gerilediği görüldü.
DSÖ verilerine göre kızların yüzde 28'i haftanın hiçbir gününde en az 60 dakikalık aktiviteye ulaşamazken erkeklerde bu oran yüzde 22 oldu. Haftanın yedi günü aktif olduğunu bildiren kızların oranı yüzde 11'de kalırken erkeklerde yüzde 17'ye çıktı.
ÜLKELER ARASINDA BÜYÜK FARK VAR
Gençlerin hareketlilik düzeyi yaşadıkları ülkeye göre de önemli ölçüde değişiyor. Bazı ülkelerde haftanın hiçbir günü aktif olmayan gençlerin oranı yüzde 4'e kadar düşerken bazı ülkelerde yüzde 40'ın üzerine çıkıyor.
Araştırmaya göre Finlandiya, Kanada ve Sırbistan'daki gençler haftada ortalama 4,5 ila 4,8 gün aktif olarak öne çıktı. Kamboçya, Ürdün ve Madagaskar'da ise ortalama 1,7 ila 1,9 gün arasında kaldı.
NEDEN GENÇLER DAHA AZ HAREKET EDİYOR?
Araştırmacılara göre sorunun tek bir nedeni bulunmuyor. Güvenli park ve açık alanlara erişim, yürüyüş ve bisiklet yollarının durumu, okul ortamları, ulaşım alışkanlıkları, ekonomik koşullar ve giderek artan ekran odaklı yaşam gençlerin fiziksel aktivite imkanlarını etkileyebiliyor.
Özellikle kızlarda toplumsal normlar, güvenlik endişeleri ve kendilerine uygun spor veya fiziksel aktivite imkanlarının yetersizliği önemli engeller arasında gösteriliyor.
DSÖ'DEN 60 DAKİKA ÖNERİSİ
DSÖ, çocuk ve ergenlerin hafta genelinde günde ortalama en az 60 dakika orta veya yüksek yoğunlukta fiziksel aktivite yapmasını öneriyor. Düzenli hareketin kemik ve kas gelişimini desteklediği, fiziksel kondisyonu artırdığı ve zihinsel sağlık ile bilişsel gelişime katkı sağladığı belirtiliyor.
DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus da son 15 yılda gençleri daha fazla hareket ettirme konusunda küresel ölçekte neredeyse hiç ilerleme kaydedilmediğine vurguladı. Kurum; okulların, mahallelerin ve ulaşım sistemlerinin gençlerin güvenli ve kolay biçimde hareket edebileceği şekilde düzenlenmesi gerektiğini vurguluyor.
