Peru'daki antik Nazca halkına ait yaklaşık 1600 yıllık bir mezarda bulunan bebek iskeleti, bilim dünyasının dikkatini çekti. Kafatasının ortasında tek bir göz çukuru bulunan bebeğin DNA'sı incelendiğinde, sıra dışı gelişimin arkasındaki genetik neden ortaya çıktı. Araştırmacılar mezardaki başka bir ayrıntının da antik toplumun bebeğe yaklaşımı hakkında önemli ipuçları verdiğini kaydetti.
Peru'nun güneyindeki Palpa Vadisi'nde yapılan incelemeler, yaklaşık 1600 yıl önce yaşamış bir bebeğin sıra dışı hikayesini gün yüzüne çıkardı. Jauranga arkeolojik alanındaki Orta Nazca dönemine ait bir mezarda bulunan bebeğin kafatasında yüzün ortasında tek bir göz çukuru tespit edildi. Antik DNA analizi ise bu nadir durumun 13. kromozomdaki fazladan bir kopyayla bağlantılı olduğunu gösterdi.
DNA ANALİZİ GENETİK NEDENİ ORTAYA ÇIKARDI
Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) dergisinde yayımlanan araştırmaya göre iskelette görülen gelişim bozukluğu, tıpta "siklopya" olarak bilinen son derece nadir bir durumla uyumluydu.
Yapılan genetik incelemede bebeğin 13. kromozomunun üç kopyasını taşıdığı belirlendi. Trizomi 13 ya da Patau sendromu olarak bilinen bu kromozomal farklılığın, bebeğin kafatasındaki gelişim bozukluğunun muhtemel nedeni olduğu sonucuna varıldı.
YAKLAŞIK 1600 YIL ÖNCE YAŞADI
Mezarın Orta Nazca dönemine, yaklaşık MS 325-440 yıllarına tarihlendiği ifade edildi. Araştırmacılar bebeğin kesin olarak ne kadar yaşadığını belirleyemedi ancak kemik gelişimine ilişkin bulgular, doğumdan sonra bir süre yaşamış olabileceğine işaret ediyor. Live Science'a konuşan uzmanlar, bunun birkaç hafta veya aya kadar uzanmış olabileceğini değerlendirdi.
Siklopya, embriyonik dönemde beynin ve yüzün gelişiminin ciddi biçimde etkilenmesi sonucu ortaya çıkıyor ve çoğu vakada doğum öncesinde ya da doğumdan kısa süre sonra ölümle sonuçlanıyor.
AYNI KAPTA İKİ BEBEĞİN KALINTILARI BULUNDU
Kazıda dikkat çeken tek ayrıntı bebeğin kafatası değildi. Araştırmacılar, aynı seramik kabın içinde ikinci bir kız bebeğin kalıntılarını da tespit etti.
DNA analizleri iki bebeğin aynı anneden olmadığını gösterdi. Tek göz çukuru bulunan bebeğin kabın alt kısmında, diğer bebeğin ise üzerinde bulunduğu ve ikisinin büyük olasılıkla aynı gömme işlemi sırasında mezara yerleştirildiği ifade edildi.
MEZARDA ÖZEL BİR AYRIM YAPILMADI
Araştırmacıların üzerinde durduğu en dikkat çekici ayrıntılardan biri de bebeğin gömülme biçimi oldu. Nazca döneminde çocukların seramik kaplar içinde gömülmesi bilinen bir uygulamaydı.
Mezarda sıra dışı mezar hediyelerine veya bebeğin diğerlerinden ayrı tutulduğunu gösteren belirgin bir işarete rastlanmadı. Çalışmanın ortak yazarlarından antropolog Lars Fehren-Schmitz, bu durumun bebeğin ölümünden sonra toplumun diğer çocuklarından tamamen farklı şekilde muamele görmediğine işaret ettiğini kaydetti.
